5. Governance, Risk & Compliance

Governance
De uitwerking en opvolging van de Governancecode voorziet in een hoeveelheid aan structurele acties en verplichtingen voor het interne toezicht en het bestuur. Voor het verkrijgen van gestructureerd inzicht hebben VTW en Aedes daartoe een totaaloverzicht opgesteld. Onderstaand een overzicht van de uitgevoerde activiteiten:

• De geactualiseerde Governance Code 2025 is gescreend op actualiteit met behulp van de checklist, zoals die door VTW en Aedes is opgesteld. Er zijn een beperkt aantal aandachtspunten naar voren gekomen. Deze zijn in de RvC vergadering van 26 februari 2025 besproken, daarna opgepakt en inmiddels afgehandeld. In 2027 wordt opnieuw deze screening uitgevoerd.
• Eind 2024 is de geactualiseerde Governancecode van kracht geworden. Dit kan ertoe leiden dat reglementen aangepast moeten worden. We hebben in dit kader gewacht op het initiatief van Aedes, die corporaties gaat voorzien van aangepaste formats. Nu dit tot op heden is uitgebleven pakken we het zelf op in 2026. We verwachten daarbij dat aanpassingen niet of nauwelijks aan de orde zullen zijn.
• In de nieuwe Governancecode wordt extra aandacht gevraagd om deze actief uit te dragen binnen de organisatie. Voor dit punt zijn nog geen concrete acties uitgezet, ook heeft Aedes nog geen suggesties gedaan in deze. We gaan zelf bekijken op welke wijze wij invulling kunnen en willen geven aan dit punt.

Risicomanagement
Eind 2025 zijn de top- en verhoogde risico’s in samenspraak met het MT en de RvC geactualiseerd. De uitkomst is dat er 3 top-risico’s zijn, dit zijn de navolgende:

• 25    Politieke onvoorspelbaarheid
• 16    Funderingsschade
• 16    Projectsteun

De getallen zijn de netto-scores van de uitgevoerde kans maal impact analyse, beide op een schaal van 1 tot en met 5. Per tertiaal wordt de voortgang besproken met de verantwoordelijke managers.

Politieke onvoorspelbaarheid
De invloed van de overheid op het beleid van corporaties wordt de laatste jaren steeds sterker. Zo betalen we diverse belastingen, zoals de vennootschapsbelasting. Verder zijn er vanuit de overheid vele wetten en regels waar we ons aan hebben te houden. Denk aan het huurbeleid, de huurtoeslag en toewijzingsbeleid. Ook zijn de gemaakte Nationale Prestatieafspraken van kracht. Deze zijn eind 2024 geactualiseerd. De landelijke politiek heeft dus flinke invloed op hoe wij ons werk kunnen of moeten doen. Daarmee is het eerder een gegeven dan een risico.  

Een positieve ontwikkeling is de eind 2025 gemaakte afspraak tussen Aedes en de Woonbond aangaande de jaarlijkse huurverhoging. Basis voor de jaarlijkse huurverhoging is het driejaars gemiddelde van de inflatie. Dit beleid leidt tot goed voorspelbare huurinkomsten. Deze afspraak dient nog wel te worden vastgelegd in de Woningwet. 

Hoe spelen we in op de bepalingen vanuit de overheid? 
We volgen de politieke ontwikkelingen op de voet. En ook onze financiële positie houden we steeds in de gaten en maken waar nodig scenario-analyses. Dit leidde in 2025 tot een meerjarenbegroting die voldoet aan de externe financiële kaders. De interne financiële kaders voldoen voor minimaal 5 jaar. Dit geeft genoeg ruimte om bij te kunnen sturen als de omstandigheden daarom vragen.  

Bij het opstellen van de begroting hielden we rekening met de effecten van de Nationale Prestatieafspraken. Zoals de extra inzet op verduurzaming en waar mogelijk extra nieuwbouw. In dit laatste zijn we sterk afhankelijk van grondposities die gemeenten ons aanbieden. Hierover zijn we voortdurend met elkaar in gesprek. 

De begroting wordt opgesteld met een horizon van 15 jaar. Om een beeld te kunnen vormen over de ontwikkeling van de financiële positie daarna richting 2050 is eind 2025 een werkgroep gestart dit middels diverse scenario's in beeld te brengen. De uitkomsten worden verwacht in het eerste kwartaal van 2026. Ze vormen daarmee input voor de kadernotitie ten behoeve van de begroting 2027. 

Funderingsschade 
Funderingsschade is een onderwerp dat gezien bouwjaar en locatie van ons bezit bij ons zou moeten spelen of in ieder geval in de toekomst bij ons gaat spelen.

Hoe gaan we om met de funderingsschade? 
In 2023 is een eerste grove analyse gemaakt op basis van bouwjaar, soort fundering en ondergrond en is de eerste conclusie dat het met name speelt in de gemeenten Fryske Marren, Heerenveen en Súdwest-Fryslân. Tot nu toe is er slechts bij een enkele woning in ons bezit een keer funderingsschade geconstateerd.

In 2024 hebben we een bureau benaderd en zijn samen met Elkien overgegaan tot de aanschaf van een softwarepakket voor het in beeld brengen van de omvang van de funderingsschade en hebben we gezamenlijk satellietdata aangeschaft.

In 2025 zijn we verdergegaan met het onderzoeken naar en het vastleggen van het type fundering van ons gehele bezit gebouwd voor 1973. We maken tevens onderdeel uit van het Aedes peloton Funderingsschade.

Met de satellietdata, het funderingstype, het bouwjaar en de data van andere woningeigenaren/ corporaties kunnen we vanaf 2026 analyses gaan maken op de risico’s voor ons bezit in de toekomst en mogelijk actuele risico’s waar we het bestaan nog niet van wisten. Vervolgens kunnen we ook de financiële impact in beeld brengen.

Projectsteun
Bij het actualiseren van de risico's in het najaar van 2025 is de mogelijke heffing van projectsteun naar voren gekomen. Met name het mogelijk effect op de bedrijfsvoering, specifiek de ICR, is daarbij een belangrijk punt van aandacht. Met de invoering van de Nationale Prestatie Afspraken is geconstateerd dat op landelijk niveau de opgave nagenoeg geheel kan worden ingevuld.Regionaal en lokaal zijn er wel verschillen te zien.  

De oproep van de politiek is op lokaal en regionaal niveau met elkaar de opgave in beeld te brengen met de bijbehorende financiële mogelijkheden. Bij een eventueel financieel tekort wordt een beroep gedaan op onderlinge solidariteit. Mocht dit niet leiden tot het gewenste resultaat kan de betreffende corporatie een beroep doen op projectsteun. Het is dan de overheid die aan alle corporaties een(wettelijke) heffing kan opleggen, dit tot maximaal 2% van de huurinkomsten. 

Hoe gaan we om met de projectsteun? 
Basis voor het heffen van projectsteun zijn de jaarcijfers van de laatste 3 jaren.Dat is niet meer te beïnvloeden. Bij het opstellen van de begroting is het uitgangspunt dat wij “geen geld op de plank willen laten liggen”. We zijn daarbij bereid de grens van met name de ICR op te willen zoeken. Daarnaast gaan wij in VFW-verband samen met de provincie de gezamenlijke Friese woningcorporaties.

Compliance
Voor 2025 stonden geen specifieke acties op het programma, waar uiteraard wel de actualiteiten goed worden gevolgd en waar nodig is er binnen de organisatie aandacht voor wordt gevraagd.

Interne controles
Het intern controleplan 2025 is opgebouwd uit enerzijds de interne controlemaatregelen vanuit de key controls en anderzijds de regulier uit te voeren interne controles. Tezamen zijn het circa 60 periodiek uit te voeren controles. De diverse interne controles zijn grotendeels uitgevoerd en worden nu de laatste controles uitgevoerd over de maand december.

Opvallend positief is de sterk verbeterde kwaliteit van de huursetjes. Dit is een direct gevolg van de aandacht die er door de nieuwe manager aan is gegeven.

Voor het overige zijn er geen bijzonderheden van belang te melden. In de T1-rapportage zal een “jaaroverzicht 2025” worden opgenomen.

Risicobeoordeling door AW en WSW
Door de AW en het WSW worden periodiek risicobeoordelingen uitgevoerd. De constateringen en aanbevelingen zijn terug te vinden in de betreffende correspondentie.

De in 2025 ontvangen brieven hebben niet geleid tot uit te voeren acties. De vanuit vorige brieven nog openstaande acties zijn inmiddels opgevolgd en afgehandeld.