Bestuursverslag

1. Voorwoord

Het jaar 2023 was een jaar van keuzes maken. We willen heel veel, maar kunnen niet alles. De regionale woondeals zetten we om in gemeentelijke prestatieafspraken. Huurders en Accolade zagen de kosten stijgen. En we verwelkomden nieuwe collega's. 

Nieuwbouwplannen 
De nationale prestatieafspraken vertaalden we naar regionale afspraken. Wij doen in Friesland mee in drie regionale woondeals: Noordwest, Zuidwest en Zuidoost. In Franeker oriënteren we ons op uitbreiding op het Vlietstra terrein. In Sneek bereiden we nieuwbouw voor op Harinxmaland. In Joure hebben we plannen klaarliggen voor Sevenwolden en Wyldehoarne. En in Heerenveen werken we nieuwbouw voor Skoatterwâld uit. In Drachten tekenen en rekenen we aan de Wetterwille, de Swetten, de Driftlocatie, De Hunze en Vrijburgh.

Portemonnee
Onze huurders kregen te maken met hogere kosten voor energie. De brandstof was nog steeds duur. En de dagelijkse boodschappen kostten veel meer. Er waren dit jaar niet meer mensen met een huurachterstand dan andere jaren. Huurders met betalingsproblemen hielpen we zo goed mogelijk. Voor een huishouden met een inkomen tot 120 procent van het sociaal minimum verlaagden we de huur naar € 575.

Keuzes maken
We besteedden in 2023 meer geld aan onderhoud en verduurzaming. We hebben te weinig geld om alle opgaven uit de nationale prestatieafspraken uit te voeren. We stelden daarom onze plannen voor de toekomst bij. Een deel van de gewenste nieuwbouw en sloop/nieuwbouw schuiven we voor ons uit. We willen eerst weten hoe onze huidige woningen en appartementen erbij staan. Gaan ze nog lang mee? En is het de moeite waard te verduurzamen? Moeten we huizen slopen of kunnen we grondig renoveren?

Leren en bijblijven
In 2023 namen we van 23 collega's, stagiairs en trainees afscheid. We heetten ook 22 nieuwe collega's welkom. We zijn blij dat we nog steeds goede sollicitanten krijgen voor onze vacatures. Onze medewerkers investeerden ruim in hun eigen scholing en ontwikkeling. Dat vinden we belangrijk. Zo kunnen we de huurders optimaal van dienst zijn. Iedere dag weer.

Elze Klinkhammer & Friso de Roos 

Bestuur Accolade

2. Thema's en doelen

‘Voor elke huurder een passende woonplek in een aangename en veilige buurt.’

Dat is onze ambitie. Hoe we dat willen doen staat in ons koersdocument ‘Ruimte voor mensen 2020 - 2025’. Deze koers is richtinggevend. Het is een kader voor ons denken en doen. Onze maatschappelijke opdracht voeren we uit in een omgeving die steeds in beweging is. Nieuwe ontwikkelingen vragen om nieuwe oplossingen. Wij hebben drie speerpunten voor de komende jaren.

1. We bouwen aan buurten waar je prettig woont
Betaalbaarheid en beschikbaarheid zijn hierin belangrijk. We zorgen voor voldoende betaalbare woningen. Samen met bewoners en ons netwerk werken we aan vitale en leefbare buurten. We stimuleren huurders om verantwoordelijkheid te nemen in hun omgeving.

2. We doen het samen
Samen krijgen we meer voor elkaar dan ieder voor zich. We kennen onze partners en investeren in ons netwerk. We leggen verbinding tussen bewoners en professionals. We werken resultaatgericht samen aan de kwaliteit van onze woningen met onze RGS-partners. We betrekken onze huurders bij het verbeteren van onze producten en diensten. Door gebruik te maken van elkaars kracht werken we samen aan prettig en veilig wonen.

3. We zijn klaar voor de toekomst
We werken doelmatig en efficiënt samen en zijn financieel gezond. Duurzaamheid zit in ons DNA. We werken aan een CO2-neutrale woningportefeuille. Klaar zijn voor de toekomst gaat ook over langer zelfstandig blijven wonen. We anticiperen op de grijze golf. We investeren in het contact met huurders. Investeringen in digitale dienstverlening maken meer persoonlijk contact mogelijk.  We gaan met de tijd mee en het ‘bewust werken’ is daar onderdeel van.

Hoe gaven we in 2024 invulling aan onze koers?
Om op deze speerpunten te sturen, werken we met twaalf strategische doelen met de blik op 2025. We volgen de ontwikkelingen van deze doelen via een nieuw, in 2023 ontwikkeld, strategisch dashboard.

Hoe we invulling gaven aan de strategische doelen 1 t/m 3 leest u hierna. In het hoofdstuk 'Onze organisatie' leest u meer over onze organisatie. De financiën komen uitgebreid aan bod in het hoofdstuk ‘Financieel gezond blijven’.

1. Betaalbaarheid en beschikbaarheid

Betaalbaarheid 
Een deel van onze huurders heeft het financieel niet makkelijk. Zeker in deze tijden van hoge inflatie en hoge energieprijzen. Daarom blijven we de komende jaren keihard werken om voldoende betaalbare en passende huurwoningen te bieden. Maar we doen meer: we helpen bewoners bij het in balans krijgen van hun woonlasten. Ervaar je voldoende financiële ruimte? Dan voel je meer ruimte om het leven op je eigen manier vorm te geven. Hierin werken we samen met onze gemeenten en huurdersverenigingen.

In 2023 gaven we op de volgende manieren aandacht aan betaalbaarheid.

Huurbeleid
Wij voeren een gematigd huurbeleid. De huren zijn op 1 juli gemiddeld met 2,6 procent verhoogd. In 2023 hebben we de huren van huurders met een inkomen tot 120 procent van het sociaal minimum en met een huur hoger dan € 575 verlaagd tot € 575. Dit deden we in het kader van de nationale prestatieafspraken. Het ging om ruim 3.600 woningen met een gemiddelde huurverlaging van € 56 per maand. Door deze huurverlaging zijn de huren per saldo op 1 juli gelijk gebleven.

De huren voor nieuwe huurders stelden we vanuit betaalbaarheidsdoelstellingen vast. De gemiddelde contracthuur is 67 procent van de maximaal redelijke huur en ongeveer 83 procent van de woningen heeft een huurprijs onder de eerste aftoppingsgrens.

Instrumentenkoffer Betaalbaarheid
Door een integrale samenwerking met gemeenten en huurdersorganisaties willen we zoveel mogelijk betalingsrisico’s bij huurders voorkomen en verlagen. En daarnaast betalingsproblemen zo vroeg mogelijk in beeld krijgen en oplossen. We leveren maatwerk aan huurders die betalingsproblemen hebben of krijgen. Samen met gemeenten, huurdersorganisaties en andere corporaties hebben we een ‘Instrumentenkoffer Betaalbaarheid’. Hierin zit een set van maatregelen die huurders met betalingsproblemen kunnen helpen.

Werkgroepen binnen gemeenten
In elke gemeente waar wij huurwoningen hebben, zijn werkgroepen actief om de Instrumentenkoffer vorm te geven. In deze werkgroepen zitten medewerkers van gemeente, corporaties en huurdersorganisaties. We maken samenwerkingsafspraken en spreken af welke acties we oppakken met elkaar. Deze afspraken en acties krijgen een plek in de Instrumentenkoffer. En in het bijbehorende uitvoeringsplan. Op deze manier bouwen we stap voor stap aan onze integrale samenwerking. De ene gemeente is hier verder in dan de andere. Maar overal werken we eraan.

Welke acties deden we concreet vanuit de Instrumentenkoffer?

  • Campagne Geldzorgen? Kom in actie
    In De Fryske Marren lanceerden we in 2022 een gezamenlijke communicatiecampagne Geldzorgen? Kom in actie. Hier gingen we in 2023 mee verder. Zo wilden we huurders met financiële zorgen beter bereiken. En de drempel verlagen om hulp te zoeken.
  • VoorzieningenWijzer
    In gemeente De Fryske Marren maakten weer veel huurders gebruik van de VoorzieningenWijzer. Als actie hebben wij ongeveer 100 huurders uit deze gemeente benaderd die een woning huren met een energielabel D t/m G. Iets meer dan de helft heeft een persoonlijk adviesgesprek gehad met een consulent. Samen brachten ze in kaart waarop de huurder kan besparen. En waar diegene recht op heeft. In 2023 is een pilot gestart in de gemeente Smallingerland met de VoorzieningenWijzer. Deze pilot loopt tot maart 2024. Daarna kijken we samen met de andere externe partners en gemeente wat het vervolg wordt.
  • Nieuw armoede- en schuldenbeleid
    In Súdwest-Fryslân heeft de gemeente een nieuw armoede- en schuldenbeleid. We leverden hieraan veel input. Onze samenwerking met de gemeente kreeg in het beleid een duidelijke plek. Accolade vertegenwoordigt de corporaties in het overkoepelende kernteam. In werkgroepen is de uitvoering van het beleid belegd. Wij zitten in de werkgroepen Ervaringsdeskundigen en Betaalbaarheid & Vroegsignalering. Zo blijven wij nauw betrokken. De Waadhoeke is ook bezig met een nieuw beleid Bestaanszekerheid 2024-2028. Vanuit daar gaan we de samenwerking concreet maken.
  • Armoedepact
    De gemeente Smallingerland zet een armoedepact op met een uitvoeringsplan. Dit pact stimuleert samenwerking en informatie-uitwisseling tussen organisaties. Denk aan organisaties zoals het Leger des Heils, Carins, gemeente, Voedselbank, Humanitas, Schuldhulpmaatje, MOS en de Bibliotheek. Het armoedepact zet de schouders onder een betere dienstverlening aan inwoners met financiële zorgen in de gemeente. Op deze manier bieden we inwoners samen een zeker bestaan. Zo kan iedereen volwaardig meedoen in de samenleving. Een onderdeel van het pact zijn de afspraken vanuit de Instrumentenkoffer Betaalbaarheid.
  • Gastles ‘Op jezelf’
    In Súdwest-Fryslân ontwikkelden we in 2022/2023 met verschillende partijen (gemeente, scholen en corporaties) een gastles ‘Op jezelf’. Dit is een les voor jongeren op het voortgezet onderwijs, speciaal onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs. De gastles gaat over goed omgaan met geld en wonen. De corporaties geven deze gastlessen in verschillende gemeenten in ons werkgebied op scholen die hierin interesse hebben. Op initiatief van de scholen gaan we verder met deze gastlessen. Zo wordt het een vast project op veel scholen. In 2024 gaan we ook lessen verzorgen op het vwo en vmbo. 
  • Overzichtspagina ‘Hulp bij betalingsproblemen’ op website
    Een button op de startpagina ‘Mijn huur betalen’ brengt mensen naar een speciale pagina voor huurders die betalingsproblemen (dreigen te) ervaren. Deze pagina wordt steeds aangevuld met informatie per gemeente en algemene informatie. Zo kunnen huurders op onze site heel makkelijk en anoniem verwijzingen, informatie en linkjes vinden die ze kan helpen met schulden en regelingen.
  • Maatwerk in (beeldende) communicatie
    In 2023 startten we met maatwerk in onze communicatie met huurders die een huurachterstand hebben. We stemmen het contact af op de persoonlijke situatie van de huurder en passend bij het betaalgedrag. De brieven en e-mails die huurders ontvangen maakten we duidelijker. Zo staan er duidelijke kaders en iconen in de brief. We hopen op deze manier onze huurder beter te bereiken. 
  • Energiearmoede
    We stemden met alle gemeenten onze inzet en samenwerking af rondom het thema ‘energiearmoede’.  Tot het voorjaar 2023 reed onze ‘Bespaarbus’ langs woningen met energielabel E, F en G. De hoge energieprijzen en inflatie kunnen we niet veranderen, maar we kunnen wel deze huurders een handje helpen met het aanbrengen van bijvoorbeeld radiatorfolie, tochtstrippen en brievenbusborstels. We maakten hiervoor de pagina 'Samen besparen'.

Vroegsignaleringsafspraken met gemeenten
Een paar jaar geleden maakten we vroegsignaleringsafspraken met al onze gemeenten. Het doel is dat de gemeenten zo vroeg mogelijk in beeld krijgen wie betalingsachterstanden heeft. Zo kunnen ze de inwoner helpen bij het op orde krijgen van de financiën. Maandelijks leveren wij hiervoor onze huurachterstanden aan. Inmiddels is een waardevolle samenwerking ontstaan met de vroegsignaleerders van de gemeenten. De lijnen zijn heel kort en op deze manier konden we samen al vele huurders helpen. We blijven dit evalueren en optimaliseren. Wij zien in 2023 een lichte daling van het aantal huurders met achterstanden van één tot drie maanden. Ook ons huurachterstandspercentage daalt. Zeker gezien de tijden van hoge inflatie en energieprijzen is dit goed nieuws.

Maatwerk geboden 
Ook in 2023 stond uiteraard de deur open voor huurders die betalingsproblemen kregen. Met zo’n 263 huurders hadden we nauw contact. Dit aantal lijkt enorm te zijn gestegen.  Dit komt omdat wij nu anders registreren dan in 2022 om een completer beeld te krijgen van de situatie. We boden deze mensen een luisterend oor. Ook gingen we samen op zoek naar een oplossing. We konden de meeste huurders helpen. Bijvoorbeeld door uitstel van betaling, veranderen van de incassodatum of met een betalingsregeling. Verder brachten we mensen in contact met de gemeente of een andere instantie. Ook konden we een huurder helpen die ging verhuizen naar een goedkopere woning. In samenspraak met de gemeente pasten we maatwerk toe. Wij droegen daaraan bij door kwijtschelding van de eerste verhuurnota. Zo had de huurder vanwege zijn financiële situatie geen dubbele huur. In De Fryske Marren boden we verschillende huurders de VoorzieningenWijzer aan.

Beschikbaarheid
Het Fries Sociaal Planbureau publiceerde ook in 2023 een rapport op hun website. Dit gaat over de ontwikkeling van de vraagdruk in de sociale huur in de provincie. Hieruit blijkt dat de behoefte aan sociale huurwoningen in de provincie Friesland nog steeds toeneemt. Het aantal reacties neemt toe. De inschrijfduur loopt op en de doorstroming neemt steeds verder af. 

Inschrijfduur blijft stabiel
Voor Accolade zien we een iets ander beeld. Bij ons bleef de inschrijfduur de afgelopen drie jaren stabiel. In tegenstelling tot de gemiddelde inschrijfduur in heel Friesland. We zien wel meer reacties van woningzoekenden op woningen die wij aanbieden. Hierbij valt op dat deze toename vooral komt door meer reacties van woningzoekenden van buiten de gemeente. Daarnaast zien we dat ook bij ons de doorstroming afneemt. En daardoor komen minder woningen voor de verhuur beschikbaar. De cijfers zijn belangrijke informatie voor ons. We nemen dit mee in de prestatieafspraken.

Nieuwbouwlocaties 
In 2023 werkten we hard aan de voorbereidingen voor nieuwbouw. Tot en met 2026 bouwen we naar verwachting 285 nieuwe woningen. Het gaat hierbij om zowel uitbreidingsnieuwbouw als vervangende nieuwbouw.

Minder uitbreiding op lange termijn
In 2023 werd duidelijk dat we op termijn onze woningvoorraad minder kunnen uitbreiden dan we wensen. Dit komt doordat we te weinig financiële middelen hebben voor de grote volkshuisvestelijke opgave die er ligt. Die bestaat uit het verduurzamen, onderhouden en verbeteren van onze woningen. Maar daarnaast ook het betaalbaar houden en het uitbreiden van woningen.

2. Duurzaamheid

Helemaal je eigen plek. Die behoefte hebben onze huurders nu. Maar ook generaties daarna. Daarom kijken we verder dan vandaag en houden nu al rekening met morgen. Daarbij past dat we bijdragen aan een schone aarde. We willen het milieu zoveel mogelijk ontzien. Door onze woningen energiezuinig te maken dragen we daaraan bij. In 2023 zetten we het Programma Verduurzaming in. Hierin staan onze keuzes om tot een aardgasloze woningvoorraad te komen. We willen daarbij zo goed mogelijk voldoen aan de nationale prestatieafspraken. Ons einddoel is een CO2-neutrale woningvoorraad in 2050.   

Isoleren en zonnepanelen
In 2023 gingen we door met het verduurzamen van onze woningen. Dit doen we door woningen te isoleren en zonnepanelen aan te brengen. Voor onze huurders draagt dit bij aan beheersbare woonlasten. En we verminderen de CO2-uitstoot. In totaal isoleerden we 1.040 woningen naar label B, 98 woningen brachten we naar de standaard. Dit betekent dat we ze nog beter isoleerden dan label B. En 621 woningen kregen zonnepanelen. Verduurzamen betekent meer dan alleen isoleren en zonnepanelen plaatsen. We richten ons ook op een groene omgeving en circulair (ver)bouwen. Ook in 2023 bereikten wij weer mooie resultaten. Hieronder noemen we een aantal:

Circulariteit:

  • Samen met collega’s van Dagelijks Onderhoud startten we met het repareren en laten opknappen van producten zoals kranen. Deze producten komen vrij bij onderhoudswerkzaamheden. Ons doel is om zuiniger met onze producten en materialen om te gaan en minder weg te gooien. 
  • Samen met onze RGS-partners maakten we een plan om in 2024 vrijgekomen plaatmateriaal van oude keukens te recyclen. Zo komt dit niet in de verbrandingsoven terecht. Het wordt nieuw plaatmateriaal voor nieuwe keukens. 
  • Samen met onze RGS-partners en andere partijen startten we met de ontwikkeling van de eerste Friese Circulaire Hub. We richten ons eerst op de materiaalstromen hout, glas en dakpannen die vrijkomen bij planmatig onderhoud. Het is de bedoeling dat we dit opwaarderen tot nieuwe producten. 
  • Alle circulaire ideeën komen samen in het document ‘verkenning tot circulair werken’ dat we nu maken. Hierin staat hoe we stap voor stap circulair gaan werken binnen de activiteiten sloop/nieuwbouw, dagelijks onderhoud en planmatig onderhoud. Dit document moet bijdragen aan circulair werken. Oftewel het nieuwe normaal. 

Groene omgeving:

  • Samen met de gemeente Smallingerland startten we met de voortuinvergroeningsactie. Vanuit de gemeente krijgen een aantal huurders het aanbod om hun betegelde voortuin te laten vergroenen. In 2024 gaan we hiermee verder.
  • Samen met de gemeente Smallingerland kwamen we op het idee om openbare groenstroken beschikbaar te stellen. Bijvoorbeeld een gezamenlijke moestuin. 
  • In het oudste buurtje van Drachten ‘Beter Wonen’ plantten we acht fruitbomen. 
  • Vanuit de actie ‘elke flat een fruitboom’ hebben we met onze hovenier aan de Frisia 25 fruitbomen geplant. 
  • Tenminste 15 gekapte bomen compenseerden we met bomen uit ons eigen kweekbos bij De Lauwers in Drachten. 
  • In de Doarpstún in Oudega organiseerden we een plantdag. Samen met vrijwilligers uit het dorp legden we een pluktuin/voedselbosrand aan.

3. Samenwerken en verbinden

In onze Koers 2020-2025 geven we richting aan onze organisatie. Samenwerken en verbinden is een van onze visiedoelen. We geloven erin dat we samen meer voor elkaar krijgen dan ieder voor zich. We werken samen in netwerken met bewoners, professionals en partners. We maken hierin gebruik van elkaars kracht en inzet. Zo zorgen we met elkaar voor prettig en veilig wonen.  

Statushouders
De taakstelling voor de huisvesting van statushouders was voor gemeenten in 2023 fors hoger dan de afgelopen jaren. We leveren hieraan graag een bijdrage. Een kleine 80 woningen stelden we aan onze gemeenten beschikbaar. Ook collega-corporaties leverden woningen. Maar daarmee werd de taakstelling niet behaald. Dit komt onder andere door minder verhuizingen bij de corporaties en een mismatch tussen vraag en aanbod. Denk dan aan huurprijs, grootte, leeftijdslabel van de woningen of vanwege leefbaarheid. Daarom startten onze gemeenten met onderzoek naar het ontwikkelen van huisvestingsmogelijkheden buiten de corporaties. In 2024 moet dit concreet worden. 
We evalueerden periodiek met gemeenten, provincie, COA en vluchtelingenwerk over de taakstelling en onze samenwerking hierin. Ook de kwaliteit van de ondersteuning bij de integratie en het wonen staat dan op de agenda. Dit laatste is een belangrijk punt voor ons vanwege de leefbaarheid. 

Weer Thuis
Het convenant Weer Thuis is volop in uitvoering. Corporaties, huurdersverenigingen, gemeenten en zorgpartijen uit Friesland spraken hierin af hoe we mensen laten doorstromen uit de beschermde woonvorm en maatschappelijke opvang naar een zelfstandige woning. Voldoende goede woningen verspreid over de provincie en passende ondersteuning zijn daarbij van belang. Maar vooral ook de (lokale) samenwerking om te zorgen voor een ‘zachte landing in de wijk’. Hierover maakten we afspraken met onze gemeenten. Zo bieden we bewoners een optimale kans van slagen. In 2023 boden we 22 kandidaten een huis aan. 

Urgentieverordening
Gemeenten en corporaties in Friesland slaan de handen ineen om te komen tot een regionale uniforme urgentieverordening. Dit ter voorbereiding op de nieuwe wet Versterking Regie Volkhuisvesting. We maken afspraken over hoe we samenwerken rondom urgentieverlening aan de wettelijk aangewezen aandachtsgroepen. Hoe verdelen we de woningen? En hoe borgen we voldoende goede ondersteuning hierbij? Juist dit is enorm belangrijk bij deze doelgroepen. Accolade is samen met Elkien en Thús Wonen namens de VFW vertegenwoordigd in de provinciale projectgroep. We zijn daarmee nauw betrokken. We vinden het voor onze huurders en woningzoekenden heel belangrijk om te komen tot deze regionale uniforme urgentieverordening. Het zorgt voor duidelijkheid en we dragen als partijen gezamenlijk de verantwoordelijkheid. Doel is om eind 2024 de regionale uniforme urgentieverordening voor Friesland definitief vast te stellen.

Woon-welzijn-zorgvisie
Al onze gemeenten startten in 2023 met het ontwikkelen van een woon-welzijn-zorgvisie. Soms wordt dit regionaal opgepakt, soms lokaal. In deze visie maken ze helder wat de kwantitatieve en kwalitatieve opgave is als het gaat om wonen, welzijn, zorg en ondersteuning voor alle aandachtsgroepen. Het gaat dan onder meer om:

  • mensen met sociale en/of medische urgentie;
  • mensen die uitstromen uit een intramurale (zorg)instelling; 
  • dak- en thuisloze mensen;
  • statushouders;
  • arbeidsmigranten;
  • studenten;
  • woonwagenbewoners;
  • ouderen. 

Ook geeft de visie richting over de aanpak en de samenwerking. Na de visie komt een uitvoeringsplan. Vanuit daar maken partijen concrete prestatieafspraken. Eind 2024 willen de gemeenten de woon-welzijn-zorg visies klaar hebben. Zij betrekken ons nauw in dit ontwikkelproces. Net als zorg- en welzijnspartners.

Langer je eigen plek
Het aantal ouderen neemt sterk toe de komende jaren. We ontwikkelden daarom de aanpak ‘Langer je eigen plek’ (nieuwe naam voor onze Aanpak Langer Thuis). In het kort ziet de aanpak er zo uit:

  1. Zicht op kwaliteit en toekennen Langer-je-eigen-pleklabels:
    • kwalitatieve inventarisatie gelijkvloers bezit met Accolade Meetlat;
    • strategiebepaling: welke woningen zijn geschikt voor Langer je eigen plek? Welke gaan we geschikt(er) maken de komende jaren? Welke woningen gaan we verhuren aan andere doelgroepen;
    • toekennen Langer-je-eigen-pleklabels aan geschikte woningen.
  2. Volle inzet op marketing en verhuur
    • uitrollen bewustwordingscampagne;
    • aantrekkelijke promotie van ons Langer-je-eigen-plekbezit op FrieslandHuurt, ongeacht beschikbaarheid;
    • Langer-je-eigen-plekwoningen gericht toewijzen aan de doelgroep.
  3. Gaan voor persoonlijk contact en maatwerk
    • persoonlijk contact: individuele gesprekken en inregelen van ‘wooncoaches Senioren’;
    • maatwerk toepassen, bijvoorbeeld: hulp bij inschrijven, kleine woningaanpassingen vanuit Langer-je-eigen-plekpakket, hulp bij doorstroming.

In 2023 gingen we van start met de uitvoering van ‘Langer je eigen plek’. We rondden de inventarisatie af. Weinig woningen bleken al helemaal geschikt. Gelukkig kunnen we veel woningen door een aantal kleine aanpassingen geschikt maken. Dat gaan we doen tussen 2025 en 2030. We wezen de woningen en/of complexen aan waar we dit gaan doen. Ook troffen we voorbereidingen om in 2024 publiciteit te geven aan ons Langer-je-eigen-plekbeleid. Hierin zetten we onder andere in op bewustwording bij onze seniore huurders, ons Langer-je-eigen-plekaanbod, de kleine woningaanpassingen die mogelijk zijn en de inzet van onze wooncoaches Senioren. In 2023 startten vijf collega's in deze rol. In elk werkgebied is een vast contactpersoon. Ze staan klaar voor onze seniore huurders en gaan persoonlijk met ze in gesprek. Passend bij wat nodig is bieden ze hulp en advies. 

Leefbare wijken en buurten 
Accolade werkt niet alleen via een klacht- of meldingsgerichte aanpak aan leefbaarheid. Dit doen we óók door oog te hebben voor preventie van escalatie. En we dragen bij aan het vergroten van draagkracht in (kwetsbare) wijken en buurten. In 2023 werkten we een plan uit: 'van reactief naar preventief'. In 2024 maken we de plannen per gebied concreter en voeren we ze uit. In 2023 waren er weer veel mooie initiatieven. Een greep hieruit:

  • In Drachten vergroenden we tuinen van huurders, samen met de gemeente Smallingerland. In 2024 volgen er wegens succes nog meer!
  • In september organiseerden we samen met de gemeente en collega-corporatie Elkien een burendag op het Eiland in Sneek. ‘Heel Het Eiland bakt’ was een uitnodiging voor bewoners om taarten te bakken voor de buurt. Deze taarten werden beoordeeld door een jury. Tijdens de Burendag was er een foodtruck, brandweerpreventie en een politietruck aanwezig.
  • Na storm ‘Poly’ was er flinke schade aan de Azaleastraat in Heerenveen. We organiseerden een leefbaarheidsactie, waarin we samen met bewoners de ligusterhaag herstelden. We sloten af met een kop snert uit onze eigen keuken.
  • Met bewoners aan de Van Lidtstraat in Heerenveen hielden we een 'fietsenopruimactie'.
  • Aan de Schippershof in Heerenveen fleurden we met bewoners het straatbeeld op, door bloembakken aan de regenpijpen te maken.
  • We hingen In Franeker nieuwe kunst aan de muren van de Froonackerflat.
  • In 2023 maakten we samen met de gemeente Smallingerland en Wender een start met het onderzoeken van mogelijkheden voor onconventioneel wonen in de gemeente. Dit vervolgen we in 2024.
  • In ons hele werkgebied bezochten we huurders die al 50 of soms 60 jaar een woning van ons huren. Er waren in 2023 maar liefst 54 jubilarissen te bezoeken. We namen taart mee om dit heugelijke feit te vieren.
  • In 2022 startte het project ‘Schoolstraat 10’. Bij dit project laten we een groep aspirant-bewoners zelf hun droomwoning en omgeving ontwerpen.  In 2023 is dit nog volop in beweging geweest. We werken nu toe naar het aanbesteden van het project bij aannemers.

Belanghouders
Een eigen plek vraagt de inzet van velen. Vanuit onze belangrijkste taak ‘wonen’ zoeken we daarom actief de samenwerking op met onze belanghouders. Denk hierbij aan bewoners, huurdersverenigingen, lokaal bestuur, collega-corporaties, welzijnsorganisaties, zorginstellingen, politie en andere partners. We werken samen op casusniveau in verschillende samenstellingen en/of convenanten. Daarnaast weten we elkaar goed te vinden op meer overstijgende onderwerpen. 

Verbinding met onze huurders
Onze huurders nemen een bijzondere plek in. Wij zijn er voor hen. Huurders verenigen zich in huurdersverenigingen. Op bestuurlijk niveau overlegt ons bestuur met twee koepels van huurdersverenigingen. Dit zijn:

  • Het Overlegpodium (Huurdersvereniging De Bewonersraad Friesland en Huurdersvereniging Franeker);
  • HO-STESS (de huurdersverenigingen in Heerenveen, Joure en Sneek).

Op lokaal niveau spreken we met de individuele huurdersverenigingen: 

  • Waadhoeke – Huurdersvereniging Franeker 
  • Súdwest-Fryslân – Huurdersvereniging Sneek 
  • De Fryske Marren – Huurdersvereniging Haskerland 
  • Heerenveen – Huurdersbelangenvereniging Heerenveen
  • Smallingerland – Huurdersvereniging De Bewonersraad Friesland. 

Op voordracht van de huurdersverenigingen zitten twee commissarissen in de RvC. Dit jaar was de herbenoeming van een huurderscommissaris onderwerp van gesprek. Elk jaar vergaderen de RvC en de huurdersverenigingen minimaal één keer met elkaar. Wij steunen de huurdersverenigingen financieel. Daarmee bieden we ze de mogelijkheid om de kwaliteit op orde te houden. In 2023 droegen we € 147.053 bij. 

Als we beleid ontwikkelen betrekken we de huurdersvereniging al vroeg. We trekken daarin samen op. In 2023 bespraken we verschillende onderwerpen op bestuurlijk niveau. We spraken over:

  • samenwerkingsovereenkomsten
  • integratie Huurdersvereniging Franeker en Huurdersvereniging De Bewonersraad Friesland 
  • herijking van het huurbeleid 
  • huurvoorwaarden (advies)
  • visie op Dagelijks Onderhoud
  • klantvisie
  • plan van aanpak energiearmoede (Bespaarbus)
  • jaarlijkse huurverhoging 2023 (advies)
  • meerjarenbegroting (advies)
  • EFG-labels
  • PV-panelen (advies)
  • EPV-vergoeding
  • wijziging voorrangsregels bij nieuwbouw (advies)
  • signaleringslijst (advies)

Verbinding met gemeenten
Zowel op ambtelijk als op bestuurlijk niveau overleggen we regelmatig met gemeenten. Ook werken we in de praktijk veel samen. Dit vinden we erg belangrijk. Belangrijke onderdelen van volkshuisvesting komen aan bod. Denk aan het sociaal domein, leefbaarheid, woningen en duurzaamheid. In 2023 maakten we in sommige gemeenten meerjarige prestatieafspraken (looptijd 3-5 jaar). Inclusief een jaarschijf met activiteiten voor 2024. Dit gaat om de gemeenten De Fryske Marren, Heerenveen en Waadhoeke. In de gemeenten Súdwest-Fryslân, Smallingerland en Tytsjerksteradiel maakten we afspraken voor 2024. In de factsheets staan de biedingen voor 2023 en de realisatie daarvan voor de zes gemeenten waarmee we prestatieafspraken maakten.

Regionale woondeals
In Friesland zijn regionale woondeals opgesteld. Tussen de gemeenten en de provincie zijn er afspraken gemaakt over de toekomstige nieuwbouw. Als corporaties werden we hierbij betrokken. De gemeenten informeerden ons hier regelmatig over. In de woondeals staan ook de aantallen te bouwen huurwoningen door de corporaties. Het gaat hierbij om uitbreidings- en vervangende nieuwbouw. Ook maakten we een aantal procesafspraken waaronder een onderzoek naar de woningbehoefte. 

Wenjen Oerlis
Op provinciaal niveau stemden we altijd al af via het Wenjen Oerlis. De Gedeputeerde Wonen is de initiatiefnemer en voorzitter. Het Wenjen Oerlis bestaat uit een aantal wethouders namens de gemeenten, een drietal corporatiebestuurders namens de woningcorporaties en enkele bestuurders namens de huurdersorganisaties. Sinds de nationale prestatieafspraken en de regionale woondeals heeft de provincie een meer sturende rol gekregen. De agenda van het Wenjen Oerlis wordt daarmee minder vrijblijvend. Onder het Wenjen Oerlis is een nieuwe overleg- en afstemmingsstructuur opgezet. Wij doen actief mee in de werkgroep Vraagdruk.

Verbinding met andere corporaties  
We werken veel samen met andere woningcorporaties en richten ons daarbij vooral op Friesland. We voelen ons medeverantwoordelijk voor de sociale huur in de hele provincie. We leren van elkaar, onder andere door gemeenschappelijke vraagstukken en antwoorden daarop met elkaar te delen. Ook zien we elkaar regelmatig in de praktijk. Bij werkgroepen leefbaarheid en de verschillende overleggen vanuit convenanten. Uitwisseling is een belangrijk onderdeel van de samenwerking, zowel op beleidsniveau als in de praktijk. Een aantal voorbeelden van samenwerkingen met andere corporaties: 

  • We bieden met drie andere woningcorporaties onze woningen aan op www.frieslandhuurt.nl. Dit zijn Elkien, Wonen Noordwest Friesland en Woonzorg Nederland. In 2023 kwam er een nieuwe stuurgroep. Zij overleggen op bestuurlijk niveau over FrieslandHuurt. We vroegen Friese woningcorporaties om aan te sluiten bij FrieslandHuurt. WoonFriesland sluit aan in 2024. Een andere corporatie denkt hier nog over na.
  • We doen mee aan het Intercollegiaal overleg Noordoost. Bestuurders van corporaties uit het noorden en het oosten bespreken met elkaar vraagstukken die leven in de regio. Dit is ontstaan uit de lobby en campagne ‘Scheef’. Daarin vroegen veertig corporaties uit het noorden en oosten aandacht voor de opgaven in onze regio’s. In 2022 landden deze opgaven vanuit deze lobby succesvol in de nationale prestatieafspraken. In 2023 hieven we dit netwerk op.
  • We zijn lid van de Vereniging Friese Woningcorporaties. De VFW is een samenwerkingsverband van Friese Woningcorporaties. De VFW verstevigde in 2023 de onderlinge samenwerking. De corporaties kwamen samen om te praten over: verduurzaming, circulaire economie, wonen en zorg en bedrijfsvoering. In 2023 organiseerde de VFW samen met WoonFriesland en de huurdersorganisaties een provinciebreed woonlastenonderzoek. Ruim 12.000 huurders deden mee. De uitkomsten worden begin 2024 gepresenteerd. Daarnaast meten we in VFW-verband de vraagdruk op de Friese woningmarkt in samenwerking met het Fries Sociaal Planbureau. Ook werken we intensief samen binnen de VFW rondom de eerdergenoemde regionale uniforme urgentieverordening.  
  • We doen mee in de Noorderlingen. Noordelijke corporatiesbestuurders komen samen om over een actueel thema te praten. Zo leren we van elkaar. 
  • Wij zijn participant van het Zorg- en Veiligheidshuis Fryslân en het doorbraakteam. Deze hebben als doel snel in te grijpen bij ernstige overlastsituaties. De gemeente schaalt op naar het Veiligheidshuis. Dit hoeft niet alleen bij ernstige overlastsituaties. Maar het kan ook bij grote zorgen om de huurder. Bijvoorbeeld door verward gedrag, waarbij de veiligheid van de huurder en/of omgeving in gevaar is. In 2023 schaalden we in Heerenveen twee keer op. In Drachten was dit één keer nodig.
  • Wij zijn lid van Circulair Friesland. Hun missie is om in 2025 één van de meest onderscheidende circulaire transitieagenda’s te hebben. Gericht op een aantal thema’s die leven in de regio. Deze ambitie in Friesland sluit mooi aan bij die van ons. Het helpt ons de goede duurzame stappen te zetten. 

3. Onze dienstverlening

Bewoners kunnen telefonisch, online en bij baliepunten bij ons terecht. Deze zijn te vinden in Drachten, Heerenveen, Sneek en Franeker. De openingstijden verschillen per locatie. In april 2023 openden wij in Drachten aan het Raadhuisplein onze nieuwe balie. In 2023 ontvingen wij 49.713 telefoontjes op ons algemene telefoonnummer.  

Klanttevredenheid 
Iedere dag werken wij aan de kwaliteit van onze dienstverlening. Sinds 2015 meten we doorlopend de klanttevredenheid. Zo weten we waar verbetering nodig is. En waar de huurder tevreden over is. Elke mening is voor ons waardevol. Zo weten we hoe we het doen en wat er beter kan. Wij doen ons klanttevredenheidsonderzoek samen met onderzoeksbureau Klantcontact Monitor (KCM). Ook doen we ieder jaar mee met de Aedes Benchmark. Hierbij worden de resultaten van alle woningcorporaties gemeten. We meten de klanttevredenheid bij de volgende gebeurtenissen: 

  1. bij nieuwe huurders (het betrekken van een woning); 
  2. bij huurders die de huur hebben opgezegd;
  3. bij huurders die een reparatieverzoek deden; 

In 2023 gaven meer dan 2.300 huurders ons feedback. Zij gaven ons gemiddeld de volgende cijfers: 

  • een 7,6 voor het betrekken van een woning; 
  • een 7,0 voor het verlaten van een woning;
  • een 8,1 voor reparatieverzoeken;  

MijnAccolade 
In 2022 verbeterden we ons online klantportaal MijnAccolade. Na de verbeteringen liepen we nog te vaak tegen technische problemen aan. Mede door deze problemen kozen we ervoor om in 2024 over te gaan naar een nieuw klantportaal. 

In 2023 werden 1.451 contactformulieren ingevuld. Van de 39.764 reparatieverzoeken werden 5.118 ingediend via het klantportaal. Het aantal actieve gebruikers steeg van 8.000 naar 9.000.

FrieslandHuurt 
Samen met Elkien, Wonen Noordwest Friesland en Woonzorg Nederland bieden wij beschikbare woningen aan via de website FrieslandHuurt.nl. Twee Friese woningcorporaties overwegen om in 2024 aan te sluiten bij FrieslandHuurt. De verouderde website vernieuwden we in 2023. De website is daarmee overzichtelijker en gebruiksvriendelijker geworden. Zo kan men elke gewenste taal selecteren en is zoeken eenvoudiger.  

Klachten 
In 2023 ontvingen we 170 klachten, waarvan 5 via de Provinciale Klachtencommissie Woningcorporaties Friesland. Alle klachten hebben we naar tevredenheid opgelost, er volgden geen hoorzittingen van de PKWF. 

4. Onze organisatie

Algemeen  

Formatie

In deze tabel staat informatie over het aantal medewerkers en fte per 31 december 2023. 

Organisatie Aantal medewerkers Aantal fte
Accolade 181 158,44
Loopbaaninitiatief 2 1,12
Totaal 183 159,56

In 2023 namen we minder medewerkers (inclusief stagiaires en trainees) aan dan het jaar ervoor. Dit waren er 22 (2022: 42). 2022 was een piekjaar qua aanname van nieuwe medewerkers. Dit deden we vanwege de vele nieuwbouw- en duurzaamheidsplannen. Na de sterke groei in 2022, was er in 2023 weer balans in aanname en vertrek van medewerkers. Voor 23 medewerkers stopte het dienstverband bij Accolade (2022: 17). 

Ziekteverzuim 
Het verzuimpercentage van Accolade over 2023 was 3,65 procent (2022: 4,2%). Er waren in 2023 148 nieuwe ziekmeldingen (2022: 157). In totaal zorgde dit voor 2.818 ziektedagen (2022: 2.724). Het verzuim was het laagst in augustus, namelijk 2,7 procent. Het verzuim was in december het hoogst met 4,8 procent. Ons verzuim ligt lager dan het landelijk gemiddelde van 4,6 procent. 

Duurzame inzetbaarheid 
Wij geloven dat onze medewerkers het belangrijkste zijn in onze organisatie. We willen dat medewerkers gezond, gelukkig, gemotiveerd en bekwaam hun werk doen. We organiseerden verschillende activiteiten hiervoor. Denk aan de Orange Week en Vitaliteitsmaand. Medewerkers hebben zelf de regie over hoe ze duurzaam inzetbaar blijven. Door in jezelf te investeren blijf je fit in je werk. In het verbindingsgesprek bespreekt de medewerker met de leidinggevende hoe hij of zij werkt aan de toegevoegde waarde. Dit past bij het bewust werken. Het draagt bij aan duurzame medewerkers en daarmee aan een duurzame organisatie. 

Orange Week
Al jaren schenken we aandacht aan Orange Monday. Ons positieve antwoord op Blue Monday. In 2022 pakten we wat groter uit met een Orange Week. Om alle sores van de coronatijd te vergeten. Dit was zo’n succes, dat we in 2023 opnieuw kozen voor een Orange Week. Op alle vestigingen lieten we deze week heerlijke fruitboxen bezorgen. Daarnaast waren er op maandag workshops Chi-Kung en Yoga door eigen medewerkers. Dinsdag verzorgde Herre Zonderland een Accollege over energie en presteren. Woensdag was er een workshop Ademhaling. Donderdag sloten we een Accolade Live af met een DoMiBo en streden medewerkers om de Tafelvoetbalcup van 2023. ‘Afkicken van social media’ was de titel van de e-learning waarmee we de Orange Week op vrijdag afsloten.

Vitaliteit
In 2022 namen 108 medewerkers deel aan een PMO (preventief medisch onderzoek). Dit onderzoek geeft medewerkers inzicht in hun huidige vitaliteit. Uit de resultaten bleek onder andere dat slaap, bewegen, voeding, spanningsklachten en fysieke gesteldheid aandachtspunten waren. Daarom besteedden we aan deze onderdelen in 2023 aandacht. Bijvoorbeeld door deelname aan de Fiets naar je werkdag. Twintig collega's uit verschillende regio's fietsten met elkaar naar ons hoofdkantoor in Heerenveen. Ook vanuit de medewerkers kwamen leuke initiatieven, zoals de organisatie van een padeltraining/toernooi.

Vitaliteitsmaand
In de vitaliteitsmaand gaven we een verdere boost aan vitaliteit en duurzame inzetbaarheid. Na het succes in de Orange Week faciliteerden we pilots met fruit op de werkvloer. We regelden stoelmassages. Er was een ladies-only-Accollege met Ingrid Wassenaar over hormonale disbalans. We gingen al wandelend in overleg tijdens de ‘walkie talkies’. En organiseerden hardloopclinics uitmondend in deelname aan de Feanrun. Ook was Accolade van de partij met een team bij het volleybaltoernooi voor woningcorporaties in Groningen.
 
Personeelsontwikkeling en opleidingen 
We vinden het belangrijk dat medewerkers steeds werken aan hun ontwikkeling. Sinds januari 2022 werken we met De Corporatie Academie. Dit is een digitale leeromgeving met een aanbod van meer dan 400 trainingen, webinars en e-learnings. We kunnen leerlijnen uitzetten en cao-ontwikkeluren registreren. Medewerkers kunnen in de leeromgeving hun persoonlijk budget voor (functiegebonden) scholing bekijken. Daarnaast zetten we in het systeem (verplichte) trainingen klaar voor medewerkers. Naast de e-learning voor werkplekinstructie voegden we daar in 2023 e-learnings over informatiebeveiliging en privacy aan toe. 

Ontwikkeluren
In de cao Woondiensten staat dat iedere medewerker minimaal twaalf uur per jaar besteedt aan zijn eigen ontwikkeling. De afgelopen jaren haalt bijna elke medewerker deze norm. Medewerkers die de norm niet halen hebben verklaarbare redenen. Denk dan aan langdurige ziekte, zwangerschap, vertrek naar een andere baan of medewerkers die nog maar net in dienst zijn. 

Samenwerking 
We hebben een aantal hr-samenwerkingsverbanden. Zo is daar Loopbaaninitiatief: een samenwerking van 22 woningcorporaties in Noord-Nederland, gericht op loopbaanontwikkeling. Vanuit Loopbaaninitiatief zijn we aangesloten bij Noorderlink. Noorderlink is een hr-samenwerkingsverband in het Noorden voor verbinding, ontwikkeling en mobiliteit. Er zitten ruim veertig grote organisaties bij. Het aanbod is vergelijkbaar met dat van Loopbaaninitiatief, maar dan op grotere schaal. 

Talent van het Noorden
In 2022 startte een nieuw traineeprogramma ‘Talent van het Noorden’. Accolade doet hier samen met nog acht andere corporaties aan mee. Met dit programma willen we een nieuwe generatie binnenhalen. Een generatie met een frisse blik, energie en de drive om het verschil te maken. Daarnaast willen we graag jonge mensen houden voor het Noorden. De negen trainees kregen per 1 januari 2022 een contract voor twee jaar bij verschillende woningcorporaties. In het najaar van 2023 startten we zelfs met elf collega-corporaties een nieuw traineeprogramma voor 2024/2025. 

Cao
Onze medewerkers vallen onder de cao Woondiensten. De cao Woondiensten heeft een minimumkarakter. Er is ruimte voor maatwerk. De werkgever en de ondernemingsraad kunnen op sommige punten afspraken maken over aanvullende arbeidsvoorwaarden. 
  
Looptijd cao
Cao-partijen bereikten in 2022 een akkoord voor een nieuwe cao. Deze cao geldt twee jaar. Dit is van 1 januari 2022 tot en met 31 december 2023. 
 
Loonsverhoging
Per 1 januari 2023 ontvingen de medewerkers een loonsverhoging van 2,4 procent. De afbouwregeling, die in de cao 2017-2018 stond, geldt ook in 2023. Dit is voor de salarisschalen C t/m H en O. Voor medewerkers die op of na 1 augustus 2018 in dienst komen, geldt een lager maximumsalaris. Voor de andere medewerkers geldt een aanpassingsregeling. Voor de schalen C en D pasten we de afbouwregeling in 2023 voor de laatste keer toe.
 
Eenmalige uitkering
Het Aedes-bestuur adviseerde alle aangesloten corporaties een eenmalige uitkering van €1.000 bruto te betalen in juli 2023. Wij gaven gehoor aan dit dringende advies. De vergoeding keerden we naar rato van het dienstverband uit. 

Generatiepact
In 2019 ging de Generatiepactregeling in. Deze regeling is vanaf 2022 met drie jaar verlengd. Corporaties kunnen in overleg met de ondernemingsraad in positieve zin afwijken van de standaard 80-90-100-regeling. Wij bieden medewerkers een ruimere regeling aan. Medewerkers vanaf 60 jaar kunnen meedoen aan de regeling of voor een andere uren- of geldverdeling kiezen. Men moet minimaal voor een 60-80-100-verdeling kiezen.
    
PAWW-premie 
Vanaf 1 februari 2019 betalen medewerkers een premie voor de Private Aanvulling van de WW en WGA. De premie voor 2023 was 0,15 procent. De medewerkers ontvangen elke maand een toeslag op het brutosalaris. Deze toeslag is even hoog als de PAWW-premie. 
 
Werkkostenregeling 
In de werkkostenregeling zijn alle vergoedingen en verstrekkingen aan medewerkers loon. Een aantal hiervan kan de werkgever opnemen in de vrije ruimte van de werkkostenregeling. Blijven de aangewezen vergoedingen en verstrekkingen binnen deze vrije ruimte? Dan betalen we geen belasting en premies over het betaalde bedrag. In 2023 was de vrije ruimte over de eerste € 400.000 van de loonsom 3 procent. Over de rest was de vrije ruimte 1,18 procent van de loonsom. We namen € 133.516 (2022: € 93.880) aan vergoedingen en verstrekkingen in de regeling op. Dit zorgde voor een overschrijding van de vrije ruimte met € 27.907. 

5. Verslag ondernemingsraad

Respectvol en kritisch

Enthousiaste ondernemingsraad (or)
De or bestaat uit zeven leden. Voorafgaand aan elk directieoverleg komen alle or-leden bijeen. Ze bespreken de agendapunten voor het komend directieoverleg. En bepalen welke punten ze inbrengen. Dit kunnen ook punten zijn die vanuit de organisatie komen. De samenwerking is altijd goed. De sfeer is positief en de leden zijn enthousiast.
Op de foto staan van links naar rechts: Hilda Haarsma, Judith Blom, Hennie Kunst, Marcel Offringa, Guido Wilpstra en Gretha van Veen. Carola Mordhorst ontbreekt.

Enthousiast en teamwork

Directieoverleggen
De bestuurder en de or kwamen zes keer bij elkaar. Hierbij waren aanwezig: een directeur-bestuurder, de strategisch adviseur hrm, een notulist en alle or-leden. Tijdens de overleggen praat de bestuurder de or bij over de ontwikkelingen in de organisatie. Ook vraagt de bestuurder de or voor diverse onderwerpen om advies of instemming. Verder draagt de or zelf onderwerpen aan. De overleggen zijn kritisch maar respectvol.

Bijeenkomst noordelijke or’s
Loopbaaninitiatief organiseert voor or’s van de noordelijke corporaties themabijeenkomsten. De eerste keer was een kennismakingsbijeenkomst op ons kantoor. Vervolgens was onze or te gast bij De Huismeesters in Groningen. Daar ging het over secundaire arbeidsvoorwaarden. Later dit jaar reisde onze or af naar Wold & Waard in Leek. Daar hadden ze het over functiewaardering en de nieuwe cao. Belangrijk en nuttig om kennis uit te wisselen.

Samen sterk

Instemmingsaanvragen
De or behandelde de volgende instemmingsaanvragen: persoonlijke toeslag en klokkenluidersregeling. De or ging niet akkoord met de aanvraag voor de persoonlijke toeslag. Op de klokkenluidersregeling gaven ze een positieve terugkoppeling.

Adviesaanvragen
De or behandelde de volgende adviesaanvragen: herbenoeming directeur-bestuurder Friso de Roos en nieuw lid RvC Paulien Hu. Hier adviseerde de or positief over.

Projectenschouw
In september was de jaarlijkse projectenschouw. Hier ontmoetten de RvC, RvB en or elkaar. U leest hier meer over in hoofdstuk 7, verslag van de RvC.

6. Financieel gezond blijven

Financiën

Onze belangrijkste doelen staan in de ondernemingsstrategie. Het beleid richt zich op presteren naar vermogen. Daarmee bedoelen we dat er een gezond evenwicht is tussen de maatschappelijke prestaties en de financiële mogelijkheden.

Beleidsbeslissingen hebben meestal financiële effecten. Daarom toetsen we deze aan de financiële (meerjaren)-prognose over een periode van tien jaar. Deze prognose herijken we jaarlijks. De ontwikkeling van de variabelen zoals huurinkomsten, inflatie, toekomstige renteontwikkeling en ontwikkeling van de voorraad beoordelen we dan. En passen deze zo nodig aan.

In de jaren 2024 tot en met 2028 zijn de te verwachten investeringen in nieuwbouw huurwoningen € 64 miljoen. We verwachten daarvoor ruim 291 nieuwe huurwoningen te bouwen. Daar staat de sloop van 290 woningen tegenover. Daarnaast verwachten we ongeveer 206 huurwoningen te verkopen. We gaan bijna € 190 miljoen investeren om ons woningbezit te verduurzamen en verbeteren.

Weerstandsvermogen
We sturen op een financiële positie met een weerstandsvermogen dat voldoet aan de beoordelingscriteria en de financiële ratio’s van het WSW en de Aw. Vanaf 2018 hebben het WSW en Aw een gezamenlijk beoordelingskader. Zij beoordelen de financiële continuïteit volgens de volgende financiële ratio’s:

  • ICR (liquiditeit): maakt helder of de corporatie op korte- en middellange termijn voldoende operationele kasstromen heeft om aan haar renteverplichtingen te voldoen.
  • LTV (vermogen): laat zien of de vastgoedportefeuille op lange termijn voldoende waarde genereert. Ten opzichte van de schuldpositie. De onderliggende kasstromen houden rekening met het maatschappelijk beleid van de corporatie.
  • Solvabiliteit (vermogen): geeft inzicht in de eigen vermogenspositie van de corporatie. Hier rekening houdend met het maatschappelijk beleid van de corporatie.
  • Dekkingsratio (onderpand): beoordeelt in geval van discontinuïteit of de (markt)waarde van het onderpand voldoende is om de schuldpositie af te lossen.
  • Onderpandratio (WSW): beoordeelt in geval van discontinuïteit of de marktwaarde van het bij WSW ingezet/gevestigd onderpand voldoende is om de marktwaarde van de door WSW geborgde schuldpositie af te lossen.
  • Terugverdientijd leningen: geeft inzicht in hoeveel jaar de corporatie de schuldpositie kan aflossen met de operationele kasstroom (norm intern 30 jaar, WSW norm 35 jaar).

Interest Coverage Ratio (ICR)
Eind 2023 was de ICR 2,5 (2022: 2,7); de norm van het WSW is een ICR van minimaal 1,4.

LTV Beleidswaarde
De LTV Beleidswaarde per 31 december 2023 was 40 procent (2022: 35 procent); de norm van het WSW is een LTV Beleidswaarde van maximaal 85 procent.

Solvabiliteit Beleidswaarde
De solvabiliteit beleidswaarde was eind 2023 54 procent (2022: 57 procent); de norm van het WSW is een solvabiliteit beleidswaarde van minimaal 15 procent.

Dekkingsratio
De dekkingsratio van Accolade is eind 2023 24 procent (2022: 20 procent). De norm van het WSW voor de dekkingsratio is maximaal 70 procent.

Onderpandratio
De onderpandratio van Accolade is ultimo 2022 24 procent (2022: 20 procent). De norm van het WSW voor de onderpandratio is maximaal 70 procent.

Terugverdientijd leningen
Over 2023 was de terugverdientijd 19 jaar (2022: 17 jaar); de norm van het WSW is een terugverdientijd leningen van maximaal 35 jaar.

In onderstaande tabel staan de ratio’s, inclusief de verwachte ontwikkeling op basis van de vastgestelde meerjarenbegroting 2024 t/m 2028.

Ratio WSW-norm 2023 2024 2025 2026 2027 2028
Interest Coverage Ratio Minimaal 1,4 2,5 2,4 2,3 2,4 2,3 2,3
Loan-to- value in % (o.b.v. beleidswaarde) Max 85 40 35 35 37 37 39
Solvabiliteit in % (o.b.v. beleidswaarde) Minimaal 15 54 58 58 56 56 54
Terugverdientijd leningen Max 35 19 24 22 22 22 23

Naast de criteria uit het gezamenlijk beoordelingskader hanteert Accolade aanvullend onderstaande ratio’s:

  • Nominale schuld per DAEB-woning: laat zien hoeveel de schuld gemiddeld is per DAEB-woning. Dit maakt helder in hoeverre de schuld oploopt ten opzichte van de mutatie in het aantal DAEB-woningen. (Signaalwaarde € 40.000).
  • Operationele kasstroom: geeft inzicht in de hoogte van de operationele kasstroom van de corporatie. Deze is onder andere van invloed op de ICR en de terugverdientijd van de leningen. (norm € 20 miljoen).

Nominale schuld per DAEB-woning
De nominale schuld per DAEB-woning (in €) van Accolade is ultimo 2023 € 26.000 (2022: € 26.000)

Operationele kasstroom
De operationele kasstroom over 2023 is € 21 miljoen (2022: € 24 miljoen)

Vermogenspositie
Wij waarderen ons vastgoed op de balans op marktwaarde in verhuurde staat, volgens de full-versie methode. De totale marktwaarde van de activa in exploitatie eind 2023 is € 2.014 miljard. Eind 2022 was dit € 2.310 miljard.

Vermogenspositie Accolade op basis van marktwaarde

  2023 2022
Marktwaarde verhuurde staat 2,0 miljard 2,3 miljard
Eigen Vermogen 1,5 miljard 1,8 miljard
Solvabiliteit 77% 78%
Loan-to-value 20% 18%


Het WSW en de Aw hanteren de beleidswaarde.

Vermogenspositie Accolade op basis van beleidswaarde

  2023 2022
Beleidswaarde 1,0 miljard 1,2 miljard
Eigen Vermogen 0,5 miljard 0,7 miljard
Solvabiliteit 54% 57%
Loan-to-value 40% 35%


Ontwikkelingen marktwaarde en beleidswaarde
Het jaar 2023 kenmerkte zich door een stijgende rente waardoor de hype op de woningmarkt is afgenomen. Voor onze woningportefeuille leidde dit tot een daling van de marktwaarde in verhuurde staat.

De totale waarde van de portefeuille is met € 296 miljoen afgenomen. Dit heeft nu een waarde van € 2.014 miljoen. Dit betekent een waardedaling van 13 procent. Deze negatieve waardeontwikkeling komt vooral door een afgekoelde beleggingsmarkt. Dit wordt veroorzaakt door de stijgende rente waardoor de rendementen onder druk staan. Dit zien we terug in een stijging van de disconteringsvoet wat een negatief effect heeft op de waarde. Daarnaast zorgen hogere onderhoudslasten en een stijging van de overdrachtsbelasting van 8% naar 10,4% voor een waardedaling.

Waar de marktwaarde in verhuurde staat inzicht geeft in de waarde voor een belegger, geeft de beleidswaarde aan welke ‘beklemming’ ligt op deze waarde. Dit als gevolg van de sociaal maatschappelijke verantwoordelijkheden die een woningcorporatie heeft.

In de beleidswaarde wordt rekening gehouden met correcties voor betaalbaarheid, beschikbaarheid, kwaliteit en beheer. Achtergrond hiervan is dat een woningcorporatie andere keuzes moet maken als het gaat om onderhoud, beheer en verhuur ten opzichte van een belegger. Het verschil tussen de marktwaarde in verhuurde staat en de beleidswaarde kun je zien als de maatschappelijke bijdrage die een woningcorporatie levert. Voor ons betekent dit een verschil van € 997 miljoen. De marktwaarde in verhuurde staat is namelijk € 2.014 miljoen en de beleidswaarde € 1.017 miljoen.

Het verschil van de marktwaarde in verhuurde staat en de beleidswaarde laten we zien in onderstaande afbeelding. We noemen dit ook wel de ‘waterval’ van marktwaarde naar beleidswaarde.

De beleidswaarde wordt bepaald door op vier punten aanpassingen door te voeren in de uitgangspunten van de bepaling van de marktwaarde. De (lagere) waarde die ontstaat is de beleidswaarde.

Waterval beleidswaarde 2023
  1. In de bepaling van de beleidswaarde gaan we ervan uit dat de verhuureenheden beschikbaar blijven voor de doelgroep. We gaan er dus van uit dat het bezit niet wordt verkocht, maar blijvend wordt verhuurd.
  2. Voor de betaalbaarheid wordt voor het passend toewijzen een lagere streefhuur gevraagd dan in de markt mogelijk is.
  3. In de beleidswaarde houden we rekening met het een hogere kwaliteitsstandaard die Accolade hanteert, dan de markt. De hogere onderhoudskosten die wij daarvoor inzetten geven een afslag voor kwaliteit.
  4. Tenslotte is er nog een afslag voor de hogere beheerkosten die Accolade maakt. Door efficiënt te werken proberen wij deze kosten zo laag mogelijk te houden. En daarmee deze afslag te beperken.

Als we deze vier correcties verwerken op de marktwaarde, geeft dat een beleidswaarde van € 1.017 miljoen eind 2023.

Jaarresultaat

Het jaar 2023 sloten we af met een negatief resultaat.

     
Jaarresultaat (bedragen x 1.000 euro) 2023 2022
     
Nettoresultaat exploitatie vastgoedportefeuille 44.802 42.389
Nettoresultaat verkocht vastgoed in ontwikkeling -872 -151
Netto gerealiseerd resultaat verkoop vastgoedportefeuille 1.036 -1.266
Nettoresultaat overige activiteiten -26 -29
Overige organisatiekosten -1.587 -1.096
Leefbaarheid -2.124 -1983
Financiële baten en lasten -11.168 -8.243
Belastingen -7.512 -8015
Genormaliseerd resultaat na belasting 22.549 21.606
     
Waardeverandering vastgoedportefeuille -328.755 -336.792
     
Jaarresultaat na Vpb -306.206 -315.186

Het jaarresultaat 2023 is ruim € 306 miljoen negatief. Dit is € 9 miljoen gunstiger dan het resultaat 2022. 

Het genormaliseerde resultaat 2023 na belastingen (€ 22,5 miljoen) is € 0,9 miljoen hoger.  Het nettoresultaat uit de vastgoedexploitatie (€ 44,8 miljoen) laat vergeleken met 2022 een stijging zien van € 2,5 miljoen. Deze stijging komt enerzijds grotendeels door hogere uitgaven voor onderhoud en anderzijds door het vervallen van de verhuurdersheffing.

Autoriteit Woningcorporaties (Aw)
De Aw houdt (extern) toezicht op woningcorporaties. Dit houdt in: het financieel toezicht en het toezicht op de integriteit en de prestaties van de corporaties. Het interne toezicht ligt bij de Raad van Commissarissen.

De Aw is onafhankelijk van de corporaties en de politiek. De autoriteit kan zelf onderzoeken starten en rapporten openbaar maken. Ook mag ze zelfstandig ingrijpen bij corporaties. Bijvoorbeeld bij het vermoeden van fraude of zelfverrijking. De Aw is een onderdeel van de Inspectie Leefomgeving en Transport.

De Autoriteit Woningcorporaties controleert woningcorporaties onder meer op de volgende punten:

  • beoordelen van de integriteit van het bestuur (governance);
  • toetsen of bestuurders van corporaties en leden van de raad van toezicht geschikt en betrouwbaar zijn;
  • toestemming verlenen (of niet) als een woningcorporatie samenwerking zoekt met een andere corporatie of instelling;
  • beoordelen van de financiële positie van corporaties;
  • het toetsen van beheerovereenkomsten voor derden;
  • toezicht houden op dochtermaatschappijen van woningcorporaties.

Externe onafhankelijke accountant
De controle op de jaarrekening van Stichting Accolade wordt uitgevoerd door Deloitte Accountants B.V.

Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW)
Wij zijn deelnemer van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Bij de beoordeling hanteert het WSW de volgende ratio’s:

  • interest coverage ratio
  • loan-to-value
  • solvabiliteit
  • dekkingsratio
  • onderpandratio
  • terugverdientijd leningen

Voor de definities of berekeningen wordt verwezen naar het onderdeel Weerstandsvermogen. Het WSW en de Aw beoordelen ons aan de hand van de diverse ratio’s en op basis van business risk vragen.

Fiscale positie

Algemeen
Commerciële jaarstukken hebben tot doel verantwoord inzicht te geven in het vermogen en resultaat. De fiscale jaarrekening heeft als doel om tot een grondslag voor belastingheffing te komen.

Vennootschapsbelasting
De komende jaren verwachten we een jaarlijks positief fiscaal resultaat. De verschuldigde vennootschapsverplichting is opgenomen in de meerjarenprognose.

Latenties in 2023
De belastinglatenties worden in de jaarrekening berekend. Dit in overeenstemming met de daarvoor geldende Richtlijnen voor Jaarverslaglegging (richtlijn 242 en 645). We onderscheiden hierin tijdelijke verschillen en permanente verschillen. Er is sprake van een tijdelijk verschil als er op enig moment sprake is van een fiscale afwikkeling van het verschil. Permanente verschillen waarderen we niet gescheiden in de jaarrekening. Deze komen alleen tot uiting in de berekening van de vennootschapsbelasting in het resultaat. De belastinglatenties worden gewaardeerd tegen de contante waarde.

Samenstelling fiscaal resultaat    
bedragen x € 1.000 2023 2022
     
Resultaat voor belastingen volgens de commerciële jaarrekening -298.693 -307.171
     
Projectresultaat 0 -3.992
Verkopen 1.393 5.637
Afschrijvingen -1.337 -1.976
Niet gerealiseerde waardeveranderingen 305.753 317.504
Overige waardeveranderingen 24.463 18.720
Vestia lening 0 -3.982
Overige posten -68 -1.135
SWaption -531 -531
Saneringsheffing 0 0
Herinvesteringsreserve -1.650 -5.940
Disagio -434 -437
     
  327.589 323.868
     
Fiscaal resultaat voor beperking rente aftrek 28.896 16.696
Afschrijvingen 1.882 2.514
Rentelasten 12.021 12.753
Overige posten -1.461 -2.919
     
Grondslag voor renteaftrek 41.338 29.044
Maximale rente aftrek 20% 8.268 5.809
     
Werkelijke rentelasten en soortgelijke kosten 12.021 12.753
     
Beperking rente aftrek (ATAD) 3.753 6.944
     
Fiscaal resultaat 32.649 23.640
Fiscale verliescompensatie 0 0
     
Belastbaar bedrag 32.649 23.640
     
Verschuldigde winstbelasting 19% van € 200 38 59
Verschuldigde winstbelasting 25,8% van € 32.649 - € 200 8.372 5.997
     
Totaal verschuldigde winstbelasting 8.410 6.056

Het wettelijke belastingtarief voor 2023 is 19 procent voor de eerste € 200.000 en 25,8 procent over het meerdere. De lagere effectieve belastingdruk komt door fiscaal vrijgestelde winstbestanddelen. De effectieve belastingdruk over 2023 is 2,5 procent (2022: 2,6 procent).

Afhandeling aangiften voorgaande jaren
De Belastingdienst heeft de aangiftes vennootschapsbelasting tot en met 2019 definitief gemaakt. De voorlopige aanslagen over 2020, 2021, 2022 en 2023 zijn ontvangen.

Treasury

Leningen
Uitgangspunt van ons financieringsbeleid is het verkrijgen en behouden van een blijvende toegang tot de kapitaalmarkt. Dit tegen aanvaardbare kosten. Zo waarborgen we onze financiële continuïteit. Om het renterisico over de leningenportefeuille te spreiden, streven we naar een ideale opbouw van onze leningenportefeuille. Een ideale opbouw houdt in dat de rente- en aflossingsverplichtingen door de jaren heen gemiddeld ongeveer gelijk zijn.

In 2023 hebben we een flex lening aangetrokken met een omvang van € 25 miljoen. Daarnaast hebben we één fixe lening aangetrokken van € 15 miljoen. Er was geen sprake van externe beleggingen.

In de tabel een overzicht van de omvang van de leningenportefeuille.

     
Omschrijving 31-12-2023 31-12-2022
Aantal leningen 63 69
Bedrag van leningen (restschuld) € 406 miljoen € 410 miljoen
Marktwaarde van de leningen € 467 miljoen € 444 miljoen
Gemiddelde rentevoet 3,30% 3,20%

Renterisico
Het is belangrijk dat het renterisico gelijkmatig wordt verdeeld over de jaren. Door spreiding van de aflossingsverplichtingen en momenten van renteconversie zijn we minder gevoelig voor toekomstige ongunstige renteontwikkelingen. In deze tabel staat de exposure per jaar.

                   
2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033
13% 14% 14% 12% 11% 13% 12% 14% 4% 1%


Obligolening
De obligolening is een variabele hoofdsom lening van 2,6 procent van de geborgde lening portefeuille. Deze wordt niet gestort; het kan bij nood door het WSW worden opgevraagd. Jaarlijks wordt de hoogte van lening opnieuw vastgesteld. Eind 2023 is de obligolening € 10,1 mln.

Derivaten
In het Treasury Statuut is expliciet opgenomen dat Accolade geen gebruik maakt van de mogelijkheden tot het afsluiten van derivaten. In de periode 2008 tot 2013 heeft Accolade zogenaamde basisrenteleningen en extendibles afgesloten. Volgens de beleidsregels horen deze leningen tot de derivaten. Een deel (€ 131 miljoen) van de totale leningenportefeuille (€ 406 miljoen) bestaat uit basisrenteleningen en extendibles. Volgens de beleidsregels moeten we de extendibles elk jaar toetsen op marktwaarde. In de deze tabel vergelijken we de nominale waarde en marktwaarde. 

Overzicht van de derivatenportefeuille

       
Soort derivaat Aantal Nominale waarde Marktwaarde (31-12-2023)
Basisrenteleningen 16 € 123 miljoen n.v.t.
Extendibles 1 € 8 miljoen - € 2 miljoen
Totaal 17 € 131 miljoen - € 2 miljoen


Wij lopen geen direct liquiditeitsrisico vanwege onze derivatenportefeuille. Dit komt omdat er geen bijstortverplichtingen oftewel margin calls met de banken zijn afgesproken. Voor dit type derivaten hoeven we geen liquiditeitsbuffer aan te houden. Er is namelijk geen sprake van een marktverrekening. Wij hebben alleen extendibles en basisrenteleningen in de portefeuille. De marktwaarde voor deze derivaten is negatief. De oorzaak van de negatieve marktwaarde is de lage rentestand. De marktwaarde is, vergeleken met 31 december 2022, nagenoeg gelijk gebleven.

Beleggen
In 2023 zijn tijdelijke liquiditeitsoverschotten tot het bedrag van € 4 miljoen teruggestort op de flexibele roll-over lening. De overige liquiditeitsoverschotten staan op de rekening-courant rekening bij onze huisbankier.

Huisbankier
Vanaf 2012 is de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) de huisbankier.

Deelnemingen en verbindingen
Stichting Accolade heeft op 31 december 2023 geen deelneming, maar participeert wel in Verenigingen van Eigenaren (VvE).

Assetmanagement

Assetmanagement vormt de schakel tussen de portefeuillestrategie en de uitvoering van investeringen in vastgoed. Deze rol krijgt bij ons steeds meer vorm.
 
Integrale Vastgoedsturing
In 2023 stelden we het nieuwe vastgoedsturingsmodel vast. Deze nieuwe manier van vastgoedsturing betekent dat wij als organisatie een grote stap maken. We verbeteren de onderlinge samenwerking als het gaat om onze omgang met onze woningcomplexen. Met dit nieuwe model kunnen we beter bepalen hoe en wanneer we als woningcorporatie onze middelen investeren.

Complexensessies
Onderdeel van integrale vastgoedsturing zijn de complexensessies. Het doel hiervan is om onze woningen toekomstbestendig te houden. En onze financiële middelen zo goed mogelijk in te zetten. Tijdens deze sessies zitten collega’s van verschillende afdelingen aan tafel. Denk aan de wijkbeheerder, de verhuurmedewerker, de vakman, de mutatiemedewerker en vastgoedregisseur. We brengen beschikbare data en praktijk samen. We beoordelen de staat van woningen. En we bespreken wat nodig is in de toekomst. Ook onze huurders vragen we naar hun woonervaring. De informatie van onze huurders en collega’s helpen ons een beheerstrategie te bepalen. 

Governance, risicomanagement en compliance

Governance

De Governancecode woningcorporaties laat zien waar wij als corporatiesector voor staan. Het geeft richting aan de manier waarop woningcorporaties hun werk doen. De code kent vijf onderdelen:
1. Bestuur en RvC hanteren normen en waarden die passen bij de maatschappelijke opdracht.
2. Bestuur en RvC zijn aanspreekbaar en leggen actief verantwoording af.
3. Bestuur en RvC zijn geschikt voor hun taak.
4. Bestuur en RvC gaan in gesprek met betrokken partijen.
5. Bestuur en RvC beheersen de risico’s verbonden aan hun activiteiten.

Zowel de RvC als het bestuur staan achter de code. We nemen dit als uitgangspunt voor hoe we te werk gaan. Wij voldoen aan de governancecode. Daarnaast  zijn wij ook lid van brancheorganisatie Aedes en houden we ons aan de Aedes Code.

In het verslagjaar besteedden we aandacht aan de visie op het opdrachtgeverschap. Deze visie heeft het bestuur vastgesteld. Daarna keurde de RvC de visie goed. Het vervolg hierop is het actualiseren van het inkoop- en aanbestedingsbeleid. Dit pakken we op in het eerste kwartaal van 2024.

De Raad van Commissarissen houdt intern toezicht op de organisatie. In het hoofdstuk Verslag van de RvC is daar meer over te lezen.

Risicomanagement

Basis voor het risicomanagement is het risicomanagementbeleid. Onderdeel van dit beleid is de risicobereidheid. Kort samengevat geeft de risicobereidheid de mate aan waarin we risico’s willen lopen of accepteren bij het realiseren van onze doelstellingen. Dit heeft aan de ene kant te maken met de soorten risico’s. Aan de andere kant gaat dit om de grootte van de risico’s. Wij kiezen voor een defensieve opstelling. We streven ernaar risico’s te beperken. Doen er zich kansen voor? Dan proberen we die te benutten. We voerden in 2023 opnieuw een actualisatie van de risico-inventarisatie uit. De mogelijke risico’s zijn gescoord op basis van kans maal impact. Hier kwam een ranglijst uit. De meest belangrijke risico’s zijn:

1. Portefeuillestrategie 
Als we onze woningen langdurig willen blijven verhuren, is het van groot belang om te weten hoe het zit met de demografische ontwikkelingen. Wat zijn de behoeften rondom wonen? Om dit in beeld te brengen stellen we een portefeuillestrategie op. Dit doen we zonder (financiële) beperkingen. De uitkomst is de wensportefeuille.

Hoe gaan we om met de realisatie van de portefeuillestrategie?
De wensportefeuille kunnen we niet realiseren met de beschikbare middelen. Dit komt door de stapeling van de vele maatschappelijke opgaven. We moeten dus (financiële) keuzes maken ten koste van de woningportefeuille. Denk aan minder sloop/nieuwbouw en minder uitbreidingsnieuwbouw.

Extra woningen kunnen we alleen bouwen in overleg met gemeenten. Zij stellen de locaties beschikbaar. En wij moeten er de middelen voor vrij kunnen maken. Wij voeren daarbij een actief beleid richting gemeenten. Dit is een langdurig proces. In 2023 leidde dit tot concrete afspraken voor nieuwe bouwlocaties. Daarnaast is er nog zicht op meerdere locaties.

Ons verkoopbeleid pasten we aan. Op deze manier verlagen we onze vraagdruk. We gaan de komende jaren minder sociale huurwoningen verkopen ten opzichte van voorgaande jaren. Hiermee houden we per jaar meer woningen beschikbaar voor de verhuur. Ook besloten we vrijkomende dure huurwoningen (niet-daeb) opnieuw te gaan verhuren in plaats van te gaan verkopen.

2. Funderingsproblematiek
Een nog vrij nieuw risico is de funderingsproblematiek. Ons grondwaterpeil ligt tegenwoordig laag en schommelt. Dit tast de fundering aan en kan zo schade aan onze woningen veroorzaken.

Hoe gaan we om met de funderingsproblematiek?
In 2023 startten we met een extern bureau om de omvang van het probleem in beeld te brengen. De planning is in 2024 duidelijkheid te hebben over de (financiële) omvang van de funderingsproblematiek. Op dit moment is er nog geen sprake van een acuut probleem. De veiligheid van en in onze woningen is niet in gevaar.

3. Relatie met de overheid
De invloed van de overheid op het beleid van corporaties wordt de laatste jaren steeds sterker. Zo betalen we diverse belastingen, zoals de vennootschapsbelasting. Verder zijn er vanuit de overheid verschillende wetten en regels waar we ons aan houden. Denk aan het huurbeleid, de huurtoeslag en toewijzingsbeleid. Ook zijn op 30 juni 2022 de Nationale Prestatieafspraken ondertekend. De landelijke politiek heeft dus flinke invloed op hoe wij ons werk kunnen doen. Daarmee is het eerder een gegeven dan een risico. 

Hoe spelen we in op de bepalingen vanuit de overheid?
We volgen de politieke ontwikkelingen op de voet. En ook onze financiële positie houden we steeds in de gaten. Dit leidde in 2023 tot een meerjarenbegroting die voldoet aan de externe financiële kaders. De interne financiële kaders voldoen voor minimaal 5 jaar. Dit geeft genoeg ruimte om bij te sturen als de omstandigheden daarom vragen. 

Bij het opstellen van de begroting hielden we rekening met de effecten van de nationale prestatieafspraken. Zoals de extra inzet op verduurzaming. En de huurverlaging voor huurders met een inkomen tot 120 procent van het sociaal minimum. Voor de inrekening van de te betalen rente op nieuwe leningen weken wij af van de renteparameter zoals staat in de ‘leidraad economische parameters’. Dit deden we omdat de rente sterk steeg.

4. Duurzaam (financieel) bedrijfsmodel
Woningcorporaties staan voor grote opgaven. De meest belangrijke uitdaging is het verduurzamen van onze woningen. Ons doel is dat alle woningen in 2050 CO2-neutraal zijn. Dit vraagt veel van de organisatie. Zowel menskracht als financiële middelen. Daarnaast willen we de woonlasten betaalbaar houden. Niet alleen nu, maar ook voor de volgende generaties.

Hoe spelen we in op de financiële toekomst?
Elk jaar maken we een begroting voor de periode van tien jaar. Als we nu ingrijpende keuzes maken is het wenselijk een financiële doorkijk te maken richting 2050. In 2022 lieten we de richting van de financiële koers naar 2050 extern doorrekenen. De uitkomsten laten zien dat de opgaven groter zijn dan de beschikbare middelen. Dit dwingt ons tot het nu al maken van keuzes om daarmee financieel toekomstbestendig te blijven.

Eind 2023 kozen we voor een nieuw softwarepakket (WALS). Hiermee kunnen we de begroting opstellen. Zo zijn we niet afhankelijk van externe inhuur. Wij kunnen zo vaker en sneller doorrekeningen maken. Met daarbij de inzichten of gevolgen op de lange(re) termijn.

5. Informatiebeveiliging
De opmars van de digitalisering en het gebruik van nieuwe technologieën brengt cyber- en privacy risico’s met zich mee. Een strengere wetgeving zorgt ervoor dat steeds meer bewustwording bij de medewerkers nodig is.

Wat deden we aan informatiebeveiliging?
Binnen Accolade besteden we continu aandacht aan informatiebeveiliging. Dit gebeurt door de Security Officer, Privacy Officer en team I&A, onder toezicht van de Functionaris Gegevensbescherming. Er is een sterke controle en bescherming van gegevensverwerking en opslag van persoonsgegevens nodig. Met hulp van externe expertise wapenen we ons tegen dreigingen van buitenaf. Zo lieten we een onderzoek uitvoeren naar procesvolwassenheid rondom informatiebeveiliging. Ook is er een risico-impactinventarisatie (BIA) en penetratietest uitgevoerd op de nieuwe cloudinfrastructuur. De bevindingen en aanbevelingen hieruit volgden we op.

Daarnaast boden we alle medewerkers in 2023 een (verplichte) e-learning aan over informatiebeveiliging en privacy. Hiermee creëren we zoveel mogelijk bewustwording.

Compliance

Het blijvend voldoen aan wet- en regelgeving is voor ons erg belangrijk. In 2023 was het aantal wijzigingen klein. Het compliance-team houdt de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten. Waar nodig of gewenst betrekken we de organisatie bij de voorbereiding en implementatie van nieuwe wetgeving.

7. Verslag Raad van Commissarissen

Hoe ziet de RvC eruit?
De Raad van Commissarissen van Accolade bestaat uit vijf leden. In 2023 bestond de RvC uit de volgende personen:

  • mevrouw M. Breeuwer, voorzitter RvC en lid remuneratiecommissie;
  • de heer S. Gaastra, voorzitter Commissie Maatschappelijk Presteren;
  • de heer A. Gijsbers, vicevoorzitter RvC en lid auditcommissie;
  • mevrouw A. Snapper-Valkman, voorzitter auditcommissie (tot 19-4-2023);
  • mevrouw P.F. Hu-Knot, voorzitter auditcommissie (vanaf 19-4-2023);
  • de heer A.W. Siebenga, voorzitter remuneratiecommissie en lid Commissie Maatschappelijk Presteren.
Op de foto staan v.l.n.r.: de heer Gaastra, mevrouw Breeuwer, de heer Siebenga, mevrouw Hu-Knot en de heer Gijsbers.
Leden RvC Geboorte- jaar (her) benoemd in Zittings- periode t/m Commissie lidmaatschap Hoofd- en nevenfunctie
Mevrouw M. P. C. Breeuwer 1963 2021 9/10/2025 (einde termijn) Voorzitter RvC en lid remuneratie-commissie Advocaat bedrijfskundige, directeur-eigenaar MPC Advocatuur BV en @juste B.V. legal contractmanagement. Nevenfuncties: Lid RvT stichting Amaryllis, lid werkveld adviescommissie bedrijfskunde Hanzehogeschool Groningen
de heer S.J.C. Gaastra (op voordracht van HO-STESS) 1961 2022 24/4/2026 (einde termijn) Voorzitter Commissie Maatschappelijk Presteren Consulent Woonbond. Nevenfuncties: lid Huurcommissie, gastdocent Avicenna (VTW-academie), bestuurslid gebiedsfonds Stadskanaal (fondsbeheer), voorzitter Hunzecommissie (onbezoldigd), lid RvC Domesta
de heer A.H.M. Gijsbers 1965 2022 24-04-2026 (einde termijn) Vicevoorzitter en lid auditcommissie Architect, bouwkundig ingenieur; Directeur VAN AKEN Concepts, Architecture & Engineering BV; Directeur-eigenaar MMT Holding BV & MMT Projecten BV
Mevrouw A.R. Snapper 1977 2019 Tot en met 28-2-2023 Voorzitter auditcommissie N.V. Nederlandse Gasunie, Finance Director Participations & NBD. Nevenfuncties: Lid Raad van Commissarissen Regionaal Netbeheerder N.V. Rendo; Raad van Advies MAC, Faculteit Economics & Business, University of Groningen
De heer A.W. Siebenga (op voordracht van de Bewonersraad) 1963 2023 18-06-2027 (einde termijn) Voorzitter remuneratiecommissie, lid Commissie Maatschappelijk Presteren Bedrijfskundige, Eigenaar SlimWerk, Nevenfuncties: Lid Centrale Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit bij Hûs en Hiem.
RvC-lid woningcorporatie Mercatus Emmeloord
Mevrouw P.F. Hu-Knot 1986 2023 19-4-2027 (herbenoembaar) Voorzitter auditcommissie Registeraccountant, Finance Director IG Design Group. Nevenfuncties: Lid RvC N.V. Waterbedrijf Groningen, voorzitter College van Kerkrentmeesters PKN Laarkerk Zuidlaren, eigenaar Hu-Knot Management & Advies.

In 2023 vergaderde de RvC vijf keer met de RvB. Deze vergaderingen combineerden we met themabijeenkomsten. Tijdens een themabijeenkomst kan de RvC:

  • praten over de actualiteit en/of de vragen van de toekomst;
  • een onderwerp verder uitdiepen;
  • sparren over een bepaald onderwerp;
  • een dilemma van de RvB voorgelegd aan de RvC bespreken. 

Ook in 2023 zijn de themabijeenkomsten voor de RvC van toegevoegde waarde geweest. De volgende onderwerpen bespraken de RvC en RvB met elkaar:

  • conceptueel bouwen;
  • financiën (o.a. (middel)lange termijn financiële doorrekening);
  • klantvisie;
  • huurbeleid;
  • wonen & zorg.

Projectenschouw
In september was de jaarlijkse projectenschouw. Hier ontmoetten de RvC, RvB en OR elkaar. Samen maakten zij een rondvaart in Sneek langs Accoladebezit. Zo gingen ze onder andere langs ‘Het Eiland’ en de wijk Lemmerweg West. Hier waren we bezig met groot onderhoud. Ook bezochten ze een mutatiewoning waar onze partner Empatec werkzaamheden uitvoert.

Goedkeuringen
De RvC gaf in de vergaderingen goedkeuring aan:

  • onderhoud Schuttersveld Drachten;
  • proces bypassbesluit;
  • aangepaste procuratieregeling;
  • beloningsvoorstel 2023 RvC en RvB;
  • route investeringsvoorstellen en rol Commissie Maatschappelijk Presteren;
  • reglement Commissie Maatschappelijk Presteren;
  • jaarverslag RvC 2022;
  • benoeming mevrouw P.F. Hu-Knot als RvC-lid;
  • herbenoeming de heer A.W. Siebenga als RvC-lid;
  • gunningsadvies cv-mv aan twee partijen;
  • project Partuurstraat Sneek (Talen Vastgoedonderhoud);
  • ontwikkelbesluit Van Harinxmaland fase 2 Sneek;
  • initiatiefbesluiten nieuwbouw Skoatterwâld Heerenveen en nieuwbouw appartementencomplex De Drift Noord Drachten;
  • realisatiebesluit De Bank Drachten;
  • besluitvorming opdrachten boven € 3 miljoen en rol RvC;
  • bestuursverslag en jaarrekening 2022 (vastgesteld);
  • evaluatie accountants/besluitvorming aanbesteding accountantsdiensten en fiscaal advies en uitstel aanbesteding nieuwe accountant en nieuwe fiscaal adviseur;
  • biedingen 2024;
  • herbenoemingsprocedure RvB (vastgesteld);
  • wijziging procedure opnemen positieve adviezen Auditcommissie;
  • vervroegen bespreking jaarrekening en accountantsverslag in 2024;
  • meerjarenbegroting 2024-2033;
  • treasury jaarplan 2024;
  • geactualiseerde procuratieregeling;
  • visie op opdrachtgeverschap.

Auditcommissie
De auditcommissie kwam in 2023 zes keer bij elkaar. De leden bespraken de rapportages en de verklaringen van de onafhankelijke accountant. Daarnaast bespraken ze de volgende onderwerpen:

  • management letter 2023;
  • treasury jaarplan 2024;
  • Risico Beheersing Raamwerk;
  • integriteit en fraude;
  • IT-beveiliging en dataprotectie;
  • de tertiaal managementrapportages (financiën, projecten, treasury, compliance, ICT, Risicomanagement);
  • initiatiefbesluiten nieuwbouw Skoatterwâld Heerenveen en nieuwbouw appartementencomplex De Drift Noord Drachten;
  • ontwikkelbesluit Harinxmaland Sneek fase 2;
  • adviezen renovatieproject De Bank Drachten, project Talen, aanbesteding CV/MV, verzoek budget Schuttersveld (onderhoud) en gunning onderhoud t.b.v. activering Furmerusflats (mondelinge toelichting) en besluitvorming verplichtingen boven de drie miljoen euro;
  • jaarrekening, bestuursverslag en accountantsverslag 2022;
  • biedingen 2024 (vanuit een financieel perspectief);
  • evaluatie accountant;
  • kaderbrief begroting 2024;
  • auditplan 2024;
  • opvolging actiepunten bevindingen Deloitte interimcontrole 2022;
  • overzicht omvangrijke contracten met leveranciers;
  • de meerjarenbegroting 2024-2033;
  • aantrekken roll-over lening 25 miljoen euro per 1 augustus 2023;
  • actualisatie financieringsstrategie;
  • uitkomst marktwaarde-onderzoek Ernst & Young;
  • uitkomsten enquête softcontrols en gehouden workshops;
  • brieven Aw (30-11-22) en PvA en Toezichtbrief;
  • brief WSW 2023 (beoordeling risicoprofiel), brief WSW (borgbaarheid, borgingsplafond en financiële analyse) en terugkoppeling gesprek WSW op 22-5-23;
  • proces Portefeuilleplan;
  • aangepaste procuratieregeling;
  • mandaat VvE beheer;
  • jaaragenda 2024.

Commissie Maatschappelijk Presteren 
De Commissie Maatschappelijk Presteren kwam in 2023 vier keer bij elkaar. Ze spraken over:

  • voortgang regiodeals;
  • proces portefeuilleplan;
  • gesprek met gemeenten en corporaties over doorstroming;
  • haalbaarheid flexwonen (Sneek);
  • volkshuisvestelijk afwegingskader;
  • project Bespaarbus;
  • reglement Commissie Maatschappelijk Presteren;
  • stand van zaken sloop- /nieuwbouwprojecten;
  • kaders bespreken voor RB/IB/financiële aanpassingen;
  • adviezen Realisatiebesluit project de Bank Drachten (renovatie), Ontwikkelbesluit Harinxmaland Sneek fase 2, Initiatiefbesluiten Skoatterwâld Heerenveen en De Drift Noord Drachten;
  • biedingen 2024;
  • jaarverslag PKWF;
  • voortgang energietransitie;
  • vraagdruk op basis van een rapport van Planbureau Fryslân;
  • effect van terugleververgoedingen op medewerking bewoners aan plaatsing zonnepanelen;
  • starterswoningen;
  • klimaatadaptatie.

Remuneratiecommissie
De remuneratiecommissie sprak het bestuur twee keer. In juni 2023 was er met directeur-bestuurders Friso de Roos en Elze Klinkhammer een individueel voortgangsgesprek. In december 2023 volgde een individueel functioneringsgesprek met de bestuurders. Dit ging bijvoorbeeld over het persoonlijk opleidingsplan en het proces herbenoeming RvB. Daarnaast was er een gezamenlijk gesprek. Hierin blikte de remuneratiecommissie met het bestuur terug op de organisatiedoelen. Daarbij spraken ze ook over de doelen voor 2024. De RvC is meegenomen in de evaluatie van het bestuur over de organisatiestructuur. Deze ging in op 1 mei 2022. Ook nam de RvC kennis van de doorontwikkeling van het strategisch dashboard in een uitgebreide themasessie. Daarnaast boog de remuneratiecommissie zich over de (her)benoeming van het bestuur. 

Evaluatiegesprek RvB governancecode
In augustus 2023 was dit evaluatiegesprek. Dit was een 24-uurssessie onder leiding van Ineke Duit.

Vastgoedbeleggingen
In 2023 is aan de hand van de handreiking ‘Opnieuw beoordelen vastgoedbezit’ het gesprek gevoerd over vastgoedbezit van bestuurders en commissarissen. Geconstateerd is dat commissarissen en bestuurders van Accolade geen vastgoedportefeuille (mede)bezitten en/of (mede)verhuren en/of (mede)beheren.

Wijze van toezicht
De RvC verzamelde in 2023 actief informatie en kennis binnen en buiten Accolade, op een onafhankelijke manier. Alle informatie is volgens het reglement Raad van Commissarissen beschikbaar gemaakt. Deze documenten stonden op de agenda voor de vergaderingen van de RvC. De RvC voelt zich door de RvB uitgenodigd om samen na te denken. En gedachten van de RvB aan te scherpen. De RvC gaf opdracht aan Deloitte om het bestuursverslag en de jaarrekening 2023 te controleren. De RvC nam kennis van de verklaringen en rapportages.

Zelfevaluatie
De Raad van Commissarissen had op 5 juni 2023 haar zelfevaluatie onder leiding van een extern bureau. De RvC deed dit eerst met elkaar en daarna samen met het bestuur en de bestuurssecretaris.

Evaluatie accountant 
In 2023 evalueerden we de samenwerking met de accountant. Deloitte en medewerkers van Accolade bespraken de samenwerking uitgebreid. Het bestuur adviseerde de RvC om de aanbesteding voor een nieuwe accountant en fiscaal adviseur uit te stellen tot 2026. De RvC neemt dit advies over. De evaluatie was positief. Daarom verlengt Accolade de samenwerking met Deloitte met twee jaar. 

Contacten met belanghouders
De RvC overlegt met verschillende belanghouders van Accolade. Dit gebeurt op zowel formele momenten als informele.  Informeel is met de huurdersverenigingen gesproken over o.a. herbenoeming van bestuurder Friso de Roos en de prestatieafspraken.De RvC sprak met de huurdersverenigingen af dat er één keer per jaar een gezamenlijk overleg is. Dit is in het voorjaar. Ook is er één keer per jaar een individueel overleg in het najaar. In het voorjaarsoverleg nam manager Wijken & Buurten, Annelies Hofmann, iedereen mee in een casus over een huurder met verward gedrag. In het najaar is stil gestaan bij de onderwerpen huurbeleid in relatie tot de doelgroepen en leefbaarheid. In het najaarsoverleg spraken de RvC en het Overlegpodium over het huurbeleid in relatie tot de doelgroepen. En de Koers Ruimte voor Mensen in relatie tot het volkshuisvestelijk afwegingskader.

Permanente Educatie
De leden van de RvC en RvB moeten vanuit hun functie voldoen aan de eisen van Permanente Educatie. Permanente Educatie is belangrijk om kennis van de RvC en het bestuur op niveau te houden. In 2023 staat het aantal verplichte PE-punten voor RvC-leden op minimaal vijf PE-punten per jaar. Een overzicht van de PE-punten in 2023 ziet u hieronder.

Naam RvC-lid behaalde PE-punten
Mevrouw M. Breeuwer 4 (+ 1 over van 2022)
De heer S. Gaastra 12
De heer A. Gijsbers 5
Mevrouw P.F. Hu 6
De heer A.W. Siebenga 19

Voor de bestuurders van woningcorporaties geldt dat zij in drie jaar tijd minimaal 108 PE-punten moeten halen. Voor 2021, 2022 en 2023 haalden de bestuurders van Accolade het volgende aantal punten.

Naam bestuurder Aantal PE-punten over 2021-2023
mevrouw E. Klinkhammer 143
de heer F. de Roos 169,5

Bezoldiging RvC en RvB
Het bestuur van Accolade bestond op 31 december 2023 uit mevrouw Elze Klinkhammer en de heer Friso de Roos. Mevrouw Klinkhammer is per 1 mei 2021 benoemd voor een periode van vier jaar. De heer De Roos is per 1 oktober 2020 benoemd voor een periode van vier jaar.
 
Vanaf 1 januari 2013 geldt de Wet Normering Topinkomens. Voor 2023 is de maximale beloning voor topfunctionarissen woningcorporaties € 223.000. Vanaf 1 januari 2014 geldt een klasse-indeling. Deze hangt af van de grootte van de corporatie en de omgeving waarin de corporatie werkt. Accolade valt in klasse G. Voor deze klasse is de WNT-norm voor 2023 € 209.000.
 
De bezoldiging van de bestuurders staat voor salaris en WG-deel pensioenbijdrage vast op 85 procent van deze norm. Voor de bezoldiging van Friso de Roos en Elze Klinkhammer is uitgegaan van de WNT-normen voor 2023. De beloning van de bestuurders ligt daarmee onder de WNT-norm. 

Voor de leden en de voorzitter van de RvC geldt in de WNT een maximale beloning per kalenderjaar van tien procent en vijftien procent van de maximale bezoldiging die geldt voor het bestuur van Accolade. De VTW stelt voor de beloning van de leden en voorzitter van de RvC een lagere norm vast. Accolade houdt hieraan vast. De maximale beloning van de leden en voorzitter in 2023 is respectievelijk maximaal € 16.720 en € 25.080.

Beoordeling en bezoldiging
De RvC is tevreden over de prestaties die Accolade in 2023 leverde. Over het geheel genomen zijn de doelstellingen behaald. Het definitief vaststellen van de beloning voor het bestuur voor 2024 vindt plaats in januari 2024.

Slotwoord voorzitter Raad van Commissarissen
In het jaar 2023 ging Accolade verder met de Koers. Het nieuwe managementteam stelde de ontwikkelagenda voor 2023–2025 vast. Hierover voerden ze verschillende gesprekken.  

Risicobeheer
In november 2022 kwam een brief van de Autoriteit Wonen over datakwaliteit. Daarop stelde het bestuur een plan van aanpak op om tot een betere indiening van de dPi en de dVi te komen. Ook heeft het bestuur het raamwerk voor risicobeheer geactualiseerd. Voor 2023 zijn opnieuw de risico’s opgesteld. En KPN Security voerde een risicoanalyse en security assessment uit. Dit heeft geleid tot een risico- en security managementbeleid. De risico’s zijn met de risico-eigenaren besproken. Het risicomanagement is een regelmatig terugkerend onderwerp geworden in het overleg RvC met RvB.

Integrale vastgoedsturing
Daarnaast is Accolade voortdurend bezig geweest met het verder uitwerken van de integrale vastgoedsturing, gekoppeld aan de meerjarenbegroting. Een complexbeheerplan per complex maakt daarvan onderdeel uit. 


Projectbesluiten
Het jaar 2023 kenmerkte zich ook door het nemen van diverse projectbesluiten. We spraken af dat de Commissie Maatschappelijk Presteren wordt opgenomen in de route over de investeringsvoorstellen. Zo is zowel het financiële als de volkshuisvestelijke component binnen de besluitvorming geborgd. 

Wisseling in RvC
In 2023 was er een wisseling in de Raad van Commissarissen. Mevrouw A. Snapper gaf in 2022 al aan dat zij geen tweede termijn wilde aangaan. Na een sollicitatieprocedure is mevrouw P. Hu-Knot benoemd per 19 april 2023. Mevrouw Hu-Knot is ook voorzitter van de Auditcommissie. Ook is de heer A. W. Siebenga herbenoemd voor een tweede termijn van vier jaar per 18 juni 2023.

Kadernotitie
In juni 2023 is de Raad van Commissarissen door het bestuur uitgebreid meegenomen in de Kadernotitie voor wat betreft de begroting 2024-2038. 

Accolade 15 jaar
Op 27 juni 2023 vierde Accolade haar vijftienjarig bestaan. Dit deden ze met alle medewerkers bij Accolade.

Stagiaire RvC
Sinds oktober/november 2023 heeft de RvC een stagiaire in de vorm van mevrouw Otter voor de periode van oktober/november tot en met juni 2024. 

Themasessie volkshuisvestelijke keuzes
Eind 2023 liet de RvC weten dat ze graag een uitgebreide themasessie wil over de volkshuisvestelijke keuzes. Begin januari 2024 wordt dit ingepland.

Uitdagingen nationale prestatieafspraken
De RvC ziet vanwege de Nationale Prestatieafspraken grote uitdagingen voor Accolade, haar medewerkers en haar huurders. Via themasessies en de reguliere vergaderingen houdt de RvC hierover afstemming met het bestuur. Daarbij zijn kernbegrippen zoals betaalbaarheid, beschikbaarheid en verduurzaming belangrijke onderdelen. 

Tot slot
Al deze ontwikkelingen zullen ook in 2024 verder gaan. Dat vraagt van Accolade, haar medewerkers, belanghouders en huurders voortdurende inzet en flexibiliteit. We houden elkaar hierin scherp. Zo blijven we zorgen voor voldoende beschikbare, betaalbare en duurzame woningen in wijken en buurten waar het prettig wonen is.

Miryam Breeuwer
Voorzitter Raad van Commissarissen

8. Verklaring RvB en RvC

Verklaring Raad van Commissarissen

De leden van de Raad van Commissarissen van Accolade verklaren kennis te hebben genomen van de jaarstukken, de daarin opgenomen jaarrekening over 2023 en daarbij door de onafhankelijke accountant afgegeven goedkeurende verklaring.

De Raad van Commissarissen stelt de jaarstukken inclusief de jaarrekening 2023 vast en heeft decharge verleend aan het bestuur. 

Namens de Raad van Commissarissen,

Mevrouw M. P. C. Breeuwer

Voorzitter

Heerenveen, 5 juni 2024

Verklaring bestuur

Bestemming resultaat 

De Raad van Bestuur besluit het negatieve jaarresultaat na belastingen van € 306,2 miljoen ten laste van het eigen vermogen te brengen van Accolade.

Bestemming middelen 

De Raad van Bestuur van de Stichting Accolade, op grond van artikel 30 van de statuten van de Stichting belast met de Bestuurlijk bevoegdheden, verklaart dat alle uitgaven in het verslagjaar 2023 zijn besteed in het belang van de volkshuisvesting.

De heer F. de Roos en mevrouw E. Klinkhammer

Raad van Bestuur

Heerenveen, 2 april 2024

Versie:
v6.2.32

Met iWink Report maak je professionele online publicaties. Publicaties die je online, in print en als PDF-download kunt aanbieden.

En daarmee voldoe je direct aan de WCAG-wetgeving rond digitale toegankelijkheid.

Eenvoudig, veilig en efficiënt.

Meer over iWink Report