1. Voorwoord
Ruimte voor mensen
Elke huurder een passende woonplek in een aangename en veilige buurt. Dat is de missie van Accolade. Hier spanden we ons ook in 2021 weer volop voor in. De medewerkers van Accolade samen met onze huurders. Met huurdersorganisaties, gemeenten, zorgpartijen en bouw- en onderhoudsbedrijven werkten we afgelopen jaar aan leefbare wijken, waar je betaalbaar kunt wonen.
Pandemie
Het coronavirus woekerde verder in 2021 en hield de deuren van onze baliepunten gesloten. Telefonisch en op afspraak hadden we gelukkig toch contact met onze huurders. Het dagelijks onderhoud ging door op anderhalve meter, met mondkapjes en speciale hesjes. Met het protocol ‘Samen veilig doorwerken in de bouw’ kon ook het planmatig onderhoud doorgaan. En werkten we aan nieuwbouw.
Woningnood
In 2021 werd nog duidelijker dat er in Nederland een flinke woningnood is. Er is een tekort aan betaalbare koopwoningen, starterswoningen en betaalbare huurwoningen. Mensen die voor een woning afhankelijk zijn van sociale huur moeten veel te lang wachten op een woning. Ook in Friesland zijn de wachttijden behoorlijk opgelopen. Het duurt té lang voordat je een sociale huurwoning kunt krijgen in onze provincie.
Verhuurderheffing
De woningcorporaties betaalden afgelopen jaren een extra belasting: de verhuurderheffing. Dat betekende dat corporaties een flink bedrag betaalden aan de regering. Accolade betaalde alleen al meer dan € 10 miljoen. Daardoor hadden corporaties minder financiële middelen voor nieuwbouw. In het coalitieakkoord staat nu dat de verhuurderheffing op 1 januari 2023 stopt. De corporaties spraken met het nieuwe kabinet af dat ze voor het geld dat nu beschikbaar komt, versneld extra woningen gaan bouwen. Zo hopen we de woningnood te verkleinen.
Verduurzamen
Het klimaat verandert. Daardoor hadden we in 2021 bijvoorbeeld te maken met overstromingen. Ons overkwam dat in het Sikkemahûs in De Westereen. Om de klimaatverandering beheersbaar te houden, moeten we verduurzamen. Daar zet Accolade al een flink aantal jaren op in. Ook dit jaar isoleerden we weer veel woningen en plaatsten we zonnepanelen. We boden daarnaast weer mooie nieuwbouw aan. Bijvoorbeeld in Franeker en Joure. Onze nieuwe woningen zijn altijd energiezuinig en aardgasloos. Zo proberen we een steentje bij te dragen aan het milieu en het betaalbaar houden van de stijgende energiekosten.
Huurbevriezing
Minister Ollongren besloot de huren in de sociale sector voor een jaar te bevriezen. Hiermee gaf ze uitvoering aan de motie van Tweede Kamerlid Beckerman. De huurverhoging in 2021 was dus 0 procent voor woningen.
Nieuw bestuur
Voor de zomer namen we afscheid van Rein Swart. Hij was bijna tien jaar bestuursvoorzitter van Accolade. Friso de Roos startte al in 2020 als nieuwe bestuurder van Accolade. Hij heeft de portefeuille Financiën en Bedrijfsvoering. In mei 2021 is Elze Klinkhammer van start gegaan. Zij heeft de portefeuille Volkshuisvesting en Vastgoed. Gezamenlijk zet het nieuwe bestuur zich in voor een financieel gezonde corporatie. Een corporatie die voor zo veel mogelijk mensen een passende woonplek biedt in een veilige buurt.
Elze Klinkhammer & Friso de Roos
Bestuur Accolade
2. Thema's en doelen
Voor elke huurder een passende woonplek in een aangename en veilige buurt.
Dat is onze ambitie. Hoe we dat willen doen staat in ons koersdocument ‘Ruimte voor mensen 2020 - 2025’. Deze koers is richtinggevend. Het is een kader voor ons denken en doen. Onze maatschappelijke opdracht voeren we uit in een omgeving die steeds in beweging is. Nieuwe ontwikkelingen vragen om nieuwe oplossingen. Wij hebben drie speerpunten voor de komende jaren.
1. We bouwen aan buurten waar je prettig woont
Betaalbaarheid en beschikbaarheid zijn hierin belangrijk. We zorgen voor voldoende betaalbare woningen. We stimuleren huurders om verantwoordelijkheid te nemen in hun omgeving. Hierdoor houden we samen met onze huurders de woonlasten in de hand.
2. We doen het samen
Samen krijgen we meer voor elkaar dan ieder voor zich. We kennen onze partners en investeren in ons netwerk. We leggen verbinding tussen bewoners en professionals. Door gebruik te maken van elkaars kracht werken we samen aan prettig en veilig wonen.
3. We zijn een toekomstgerichte organisatie
We werken doelmatig en efficiënt samen en zijn financieel gezond. Duurzaamheid zit in ons DNA. Investeringen in digitale dienstverlening maken meer persoonlijk contact mogelijk. We gaan met de tijd mee en het ‘bewust werken’ is daar onderdeel van.
Hoe gaven we in 2021 invulling aan onze koers?
Om op deze speerpunten te sturen, werken we met vijf strategische doelen met de blik op 2025. Elk jaar vertalen we deze strategische doelen in meetbare jaardoelen. De rapportage is drie keer per jaar en staat in een Balanced Score Card. De onderwerpen van de strategische doelen voor Accolade zijn:
- betaalbaarheid en beschikbaarheid
- duurzaamheid
- samenwerking en verbinding
- organisatie
- financieel
Hoe we invulling gaven aan de doelen 1 t/m 3 leest u hierna. In het hoofdstuk 'Onze organisatie' leest u meer over onze organisatie. De financiën komen uitgebreid aan bod in het hoofdstuk ‘Financieel gezond blijven’.
1. Betaalbaarheid en beschikbaarheid
Een deel van onze huurders heeft het financieel niet gemakkelijk. Zeker in deze coronatijd. Daarom werken we de komende jaren keihard om voldoende betaalbare en passende huurwoningen te bieden. Maar we doen meer: we helpen bewoners bij het in balans krijgen van hun woonlasten. Ervaar je voldoende financiële ruimte? Dan voel je meer ruimte om het leven op je eigen manier vorm te geven. Hierin werken we samen met onze gemeenten en huurdersverenigingen.
In 2021 gaven we op de volgende manieren aandacht aan betaalbaarheid.
Instrumentenkoffer Betaalbaarheid
Door een integrale samenwerking met gemeenten en huurdersorganisaties willen we zoveel mogelijk betalingsrisico’s bij huurders voorkomen en verlagen. En daarnaast betalingsproblemen zo vroeg mogelijk in beeld krijgen en oplossen. We leveren maatwerk aan huurders die betalingsproblemen hebben of krijgen. Samen met gemeenten en andere corporaties stellen we een set van maatregelen vast. Dit is het doel van de ‘Instrumentenkoffer Betaalbaarheid’.
Werkgroepen binnen gemeenten
In elke gemeente waar wij huurwoningen hebben, zijn werkgroepen actief om de Instrumentenkoffer vorm te geven. We maken samenwerkingsafspraken en spreken af welke acties we oppakken met elkaar. Deze afspraken en acties krijgen een plek in de Instrumentenkoffer. Op deze manier bouwen we stap voor stap aan onze integrale samenwerking.
Hoever zijn de gemeenten met de instrumentenkoffer?
In de ene gemeente zijn we daar verder mee dan in de andere. In De Fryske Marren verloopt de samenwerking heel erg goed. Zo ontwikkelden we in 2021 een communicatieplan om de huurders met financiële zorgen beter te bereiken en de drempel te verlagen om hulp te zoeken. Ook startten we in De Fyske Marren een pilot voor de inzet van de VoorzieningenWijzer. In Smallingerland en Heerenveen maakten we ook mooie stappen. We werden het eens over de acties voor de komende tijd. We legden dit vast in een uitvoeringsplan voor 2022.
Vroegsignaleringsafspraken met gemeenten
In alle gemeenten lag in 2021 de focus op het maken van vroegsignaleringsafspraken. Dit is mogelijk door de aanpassing in de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening. Doel is dat de gemeenten zo vroeg mogelijk in beeld krijgen wie betalingsachterstanden heeft. Zo kunnen ze de inwoner helpen bij het op orde krijgen van zijn of haar financiën. Maandelijks leveren wij hiervoor onze huurachterstanden aan. Er is in 2021 een waardevolle samenwerking met de vroegsignaleerders van de gemeenten ontstaan. Op deze manier konden we samen al vele huurders helpen.
Maatwerk geboden
En ook in 2021 stond uiteraard de deur open voor huurders die betalingsproblemen kregen door bijvoorbeeld corona. Rond de negentig huurders zochten contact met ons. We boden hun een luisterend oor. Ook gingen we samen op zoek naar een oplossing. Eigenlijk alle huurders konden we helpen. Bijvoorbeeld door uitstel van betaling te geven of een betalingsregeling aan te bieden. Verder brachten we mensen in contact met de gemeente of een andere instantie. Om de beschikbaarheid van onze woningen te verbeteren deden we in 2021 het volgende:
Inzicht in vraagdruk sociale huur
De Friese corporaties maakten aan de hand van vier graadmeters de vraagdruk op de sociale huurwoningvoorraad inzichtelijk. Dit deden we in samenwerking met de Vereniging Friese Woningcorporaties (VFW), de huurdersorganisaties en het Fries Sociaal Planbureau. Deze cijfers zijn in elke gemeente onder de aandacht gebracht. Ze geven inzicht in de ontwikkeling van de behoefte aan sociale huurwoningen. Deze informatie is nuttig als corporaties prestatieafspraken maken met gemeenten.
Nieuwbouwlocaties
Net als in 2020 voerden wij in 2021 intensieve gesprekken met de gemeenten over nieuwbouwlocaties voor sociale huurwoningen. We zien de wachttijden voor sociale huurwoningen oplopen. We willen graag in de behoefte voorzien door de voorraad sociale huur uit te breiden. Hierbij zijn we afhankelijk van nieuwbouwlocaties, die meestal van de gemeenten zijn. De gesprekken hadden in 2021 wisselend succes. In De Fryske Marren en Smallingerland is er zicht op uitbreiding. In Waadhoeke hebben we 37 woningen aan de voorraad toegevoegd. In Súdwest-Fryslân en Heerenveen leidden de gesprekken nog niet tot een concreet resultaat. We blijven de gemeenten vragen naar geschikte en betaalbare grondlocaties. Dit zorgt uiteindelijk voor meer nieuwbouwlocaties voor sociale huur.
2. Duurzaamheid
Helemaal je eigen plek. Die behoefte hebben onze huurders nu, maar ook generaties daarna. Daarom kijken we verder dan vandaag en houden nu al rekening met morgen. Daarbij past dat we bijdragen aan een schone aarde. We willen het milieu zoveel mogelijk ontzien. Door onze woningen energiezuinig te maken dragen we daaraan bij. We blijven ambitieus als het gaat om duurzaamheid. We maken duurzame keuzes.
Isoleren en zonnepanelen
In 2021 gingen we door met het verduurzamen van onze woningen. Dit doen we door woningen te isoleren en zonnepanelen aan te brengen. Voor onze huurders zorgt dit voor beheersbare woonlasten. We isoleerden 1.141 woningen (doel was 1.275). En op 908 woningen kwamen zonnepanelen (doel was 1.225). Dat we minder deden dan de bedoeling was, ligt vooral aan het niet afronden van werk in 2021. Corona en het lastig in kunnen kopen van materialen speelden daarbij een rol. Daarnaast konden we niet altijd meteen starten met plaatsen van zonnepanelen, omdat we afhankelijk zijn van netbeheerder Liander.
De energieprestatie (EP-2 norm) van onze woningen verbeterde in 2021 van 202 naar 199. We komen nu uit op een C-label. Ons gemiddelde label van de woningen valt lager uit dan vorig jaar. Dit heeft vooral te maken met de nieuwe en strengere manier van normeren. De NTA 8800. Daarnaast lopen we iets achter in het administratief registreren van de verbeterde labels. We verwachten dan ook snel weer op gemiddeld label B uit te komen.
Verduurzamen betekent meer dan alleen isoleren en zonnepanelen plaatsen. We richten ons ook op logistiek, een groene omgeving en circulair bouwen. Hiervoor stelden wij een aantal jaren geleden vier duurzaamheidsregisseurs aan. In 2021 trokken wij een programmamanager Duurzaamheid aan. Samen zijn zij de trekkers van onze duurzaamheidsthema’s. In 2021 bereikten zij mooie resultaten. Hieronder een overzicht.
3. Samenwerken en verbinden
In onze Koers 2020-2025 geven we richting aan onze organisatie. Samenwerken en verbinden is een van onze visiedoelen. We geloven erin dat we samen meer voor elkaar krijgen dan ieder voor zich. We werken samen in netwerken met bewoners, professionals en partners. We maken hierin gebruik van elkaars kracht en inzet. Zo zorgen we met elkaar voor prettig en veilig wonen.
Datalab leefbaarheid
Eén van onze initiatieven in 2021 is de veerkrachtmonitor. De monitor geeft aan hoe het met de veerkracht van wijken is. We spraken met Datalab Fryslân en onze partners in de gemeente Súdwest-Fryslân over leefbaarheid. De data van Huurdersverenigingen Sneek en Nieuw Elan, gemeente Súdwest-Fryslân, Stichting Sociaal Collectief, Elkien, WoonFriesland en Accolade zetten we op een rij. En we brachten het met elkaar in verband. Dit leidde tot nieuwe inzichten in de wijken. In de prestatieafspraken spraken we met elkaar af om hier in 2022 een vervolg aan te geven.
Weer Thuis
Vanuit een landelijk actieprogramma werkten we in 2021 als corporaties, huurdersverenigingen, gemeenten en zorgpartijen Frieslandbreed aan het convenant Weer Thuis. Dit convenant heeft als doel om mensen te laten doorstromen uit de beschermde woonvorm en de maatschappelijke opvang naar een zelfstandige woning. Voldoende goede huisvesting verspreid over de provincie en passende ondersteuning zijn hierin van belang. Maar vooral ook de (lokale) samenwerking om te zorgen voor een ‘zachte landing in de wijk’. Hierover maakten we afspraken met onze gemeenten om bewoners een optimale kans van slagen te bieden. De overeenkomst ondertekenden we januari 2022.
Leefbare wijken en buurten
In onze buurten werken we samen met bewoners, collega-corporaties, welzijnsorganisaties en de gemeenten aan fijn wonen in de buurt. Een mooi voorbeeld is het project ‘Bakkie in de buurt’ dat al in 2019 is gestart. Sociaal Werk De Kear in de Fryske Marren nam de kartrekkersrol op zich. Door verschillende partijen is veel tijd geïnvesteerd in de Rinzemastraat. Dit jaar ontstond een actieve werkgroep met een aantal betrokken bewoners. Ook Accolade neemt deel aan deze werkgroep. Zo ontstaan mooie initiatieven. Denk aan extra groen, een nieuwe speelplaats en extra parkeerplaatsen.
Bewoners zijn expert in hun eigen woning en woonomgeving en zitten vol goede ideeën. In het Roeléhus in Drachten organiseerden we met de bewoners een bijeenkomst. Dit leidde tot fiets-, boodschap- en taxiclubjes. Er kwam een boekenuitleenkast. Bewoners leerden elkaar beter kennen en er is nu een erg actieve bewonerscommissie. Een mooi voorbeeld van samenwerking en verbinding.
In 2021 gingen we verder met het onderhoud in de Willem de Zwijgerstraat in Sneek. In dit Buurtmakersproject hadden bewoners een grote rol als het gaat om invloed op het onderhoud. Ter afsluiting bezochten we samen met aannemer Lont de bewoners. We verrasten ze met een attentie. Verder waren we met regelmaat in de straat te vinden als aanspreekpunt voor de bewoners. Ook Huurdersvereniging Sneek was betrokken bij dit project.
Meer leefbaarheidsactiviteiten leest u onderaan in de Factsheets.
Belanghouders
Wij zoeken actief de samenwerking met onze belanghouders. Naast de huurdersbelangenverenigingen kennen we verschillende grote en kleine belanghouders waarmee we samenwerken. Dit zijn: gemeenten, zorgpartijen, welzijnsinstellingen en andere corporaties.
Verbinding met onze huurders
Onze huurders nemen een bijzondere plek in. Wij zijn er voor hen. Huurders verenigen zich in huurdersbelangenverenigingen. Op organisatiebreed niveau overlegt ons bestuur met twee vertegenwoordigers van de huurdersbelangenverenigingen. Dit zijn:
- Het Overlegpodium (Huurdersvereniging de Bewonersraad Friesland en huurdersvereniging Franeker);
- HO-STESS (de gezamenlijke huurdersverenigingen Heerenveen, Joure en Sneek).
Regelmatig is er overleg op lokaal niveau met de huurdersverenigingen. Namens de huurdersverenigingen zitten twee commissarissen in de RvC. Elk jaar overleggen de RvC en de huurdersbelangenverenigingen minimaal één keer met elkaar. Wij steunen de huurdersbelangenverenigingen financieel. En we bieden hun de mogelijkheid om de kwaliteit op orde te houden. In 2021 droegen we afgerond € 118.000 bij.
We bespraken veel onderwerpen op bestuurlijk niveau met HO-STESS en het Overlegpodium in 2021. Ook in 2021 betrokken we onze huurdersbelangenverenigingen eerder bij adviesaanvragen. We trokken samen op. Hieronder staan een aantal onderwerpen die we met elkaar bespraken:
- huurverhoging 2021 (eerst vroegen we een advies, maar na de beslissing van de overheid om huren te bevriezen in 2021 was dit ter info);
- bandbreedte bij huurverhoging (advies);
- het bod en de prestatieafspraken per gemeente (advies);
- aanpassen verkoopvijver (advies);
- convenant weer thuis (advies);
- gesprekken huurders over coronacrisis;
- visitatie Accolade 2017-2020;
- begroting 2022;
- leningruil Vestia.
Verbinding met gemeenten
Zowel op ambtelijk als op bestuurlijk niveau overlegt onze directie regelmatig met gemeenten. We vinden een goede samenwerking met gemeenten in ons werkgebied erg belangrijk. Zo maken we elk jaar prestatieafspraken met gemeenten. Belangrijke onderdelen van volkshuisvesting komen dan aan bod. Denk aan sociaal domein, leefbaarheid, woningen en duurzaamheid.
Met de volgende gemeenten hebben wij prestatieafspraken lopen of gemaakt:
- Heerenveen
- Smallingerland
- De Fryske Marren
- Súdwest-Fryslân
- de Waadhoeke
- Tytsjerksteradiel
Verbinding met andere corporaties
We werken veel samen met andere woningcorporaties. Zo bieden we met drie andere woningcorporaties onze woningen aan op www.frieslandhuurt.nl. En we werken samen met corporaties uit Noord- en Oost-Nederland in de campagne Scheef Beleid.
Gezamenlijke lobby en campagne: Dat is Scheef
Veertig woningcorporaties uit Noord- en Oost-Nederland sloegen de handen in één met de campagne Dat is Scheef. Dit om een aanvullend en regionaal geluid te laten horen in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen in maart 2021. Want om de woningnood in druk bevolkte delen van Nederland op te lossen, is het landelijke beleid gericht op bouwen, bouwen, bouwen. In Noord- en Oost-Nederland hebben we te maken met andere uitdagingen. Vanuit deze campagne Dat is Scheef probeerden we (toekomstige) kamerleden te laten zien dat wij in onze regio met andere vraagstukken zitten dan bijvoorbeeld in de Randstad. We lieten scheve voorbeelden zien. Maar ook wat wij als oplossing zien. We vielen op. Vanaf het moment dat we live gingen (eind november 2020) tot aan de verkiezingen. Er was aandacht voor #scheefbeleid. Van Kamervragen tot interviews voor de krant, regionale tv of omroep en posters op het Binnenhof. Maar we brachten onze boodschap ook tijdens online debatten met Aedes en het landelijke Woondebat in de Tweede Kamer. Ook na de verkiezingen en rondom de kabinetsformatie lieten we van ons horen. Wonen is actueel en we blijven samen het regionale geluid horen. Waarin we pleiten voor ruimte in beleid en wetgeving en regionaal maatwerk. Meer info: www.scheefbeleid.nl.
Duurzaamheidsaanjager voor corporaties van de VFW
De duurzaamheidsopgave is voor alle corporaties groot. Daarom stelde de VFW in 2019 gezamenlijk een duurzaamheidsaanjager aan. Hiermee willen we kennis en ervaring tussen de corporaties delen. En samenwerken daar waar het kan. Er is een werkgroep bestaande uit medewerkers van de corporaties die actief zijn op gebied van duurzaamheid. De duurzaamheidsaanjager neemt deel aan de provinciale en gemeentelijke overleggen.
De werkgroepleden zitten met gemeenten en provincie om tafel voor de Transitie Visie Warmte (TVW). De duurzaamheidsaanjager is de verbinder tussen werkgroepleden en de provincie. Verder brengt hij ervaring en kennis in vanuit andere werkgroepen.
In 2021 maakten de aangehaakte corporaties afspraken om pilots te doen met het verduurzamen van woningen. Het doel van de pilot is een standaardconcept ‘verduurzamen’ te ontwikkelen voor drie typen corporatiewoningen. Daarbij kijken we naar de investerings- en onderhoudskosten, het voordeel voor huurders, CO2-vermindering en brede toepasbaarheid.
Verbinding met Friesland
Wij richten ons sterk op Friesland. We voelen ons medeverantwoordelijk voor de provincie. Enkele voorbeelden:
- Wij zijn lid van de Vereniging Friese Woningcorporaties (VFW).
- Wij zijn participant van het veiligheidshuis en het doorbraakteam. Deze hebben als doel snel corporatie-overstijgend in te grijpen bij ernstige overlastsituaties.
- Wij zijn lid van Circulair Friesland. De ambitie in Friesland sluit mooi aan bij die van Accolade. Het helpt ons de goede duurzame stappen te zetten.
- Wij doen met Friese gemeenten en corporaties mee met het landelijke actieprogramma Weer Thuis! Dit programma zorgt voor een soepele overgang voor mensen die uit 24-uurs situaties weer zelfstandig gaan wonen.
- Wij nemen deel aan het project Kamers met Kansen (KmK) van Zienn. KmK is er voor jongeren van ROC’s die niet aan studeren toekomen. Bijvoorbeeld door problemen thuis of op school en/of door schulden. KmK biedt ze een woonplek en een steun in de rug bij wonen, leven en leren. Het doel is, dat de jongere een diploma haalt. Wij bieden vier woningen aan in Heerenveen en vier in Smallingerland.
3. Onze dienstverlening
Invloed corona
Ook in 2021 ervoeren we uitdagingen in ons werk door corona. De coronamaatregelen veranderden steeds. Dit vroeg veel flexibiliteit van onze medewerkers. En van onze huurders. We konden door de strenge lockdown weer een periode geen reparaties uitvoeren bij mensen thuis. Maar waar wij voorheen alleen spoedreparaties uitvoerden, keken we nu meer naar wat nog wel kon.
Voor huurders bleef het mogelijk om persoonlijk contact met onze medewerkers te hebben. We bleven, wel op afstand, zichtbaar in onze wijken en buurten. Verder benutten we volop nieuwe technologische mogelijkheden. We werkten veel vanuit huis. Samen met onze bouwpartners bleven we het protocol ‘Samen veilig doorwerken’ volgen. Daardoor konden we veel afgesproken buitenwerk gewoon uitvoeren.
Samen zorgden we ervoor dat onze huurders zo goed mogelijk werden geholpen. We slaagden erin de klanttevredenheid van onze dienstverlening op peil te houden.
Werken met ons nieuwe basissysteem ERP
2021 stond in het teken van gewenning aan het nieuwe basissysteem. En de verfijning van het gebruik ervan. Dit deden we samen met de leverancier. Dit systeem vormt de basis voor een moderne dienstverlening. De komende jaren plukken we hier de vruchten van.
Klanttevredenheid
Iedere dag werken wij aan de kwaliteit van onze dienstverlening. Sinds 2015 meten we doorlopend de klanttevredenheid. Zo weten we waar verbetering nodig is. En waar de huurder tevreden over is. Ieders mening is voor ons heel waardevol. Zo weten we hoe we het doen en wat er beter kan. Wij doen ons klanttevredenheidsonderzoek samen met onderzoeksbureau de Klantcontact Monitor (KCM). We meten de klanttevredenheid bij de volgende gebeurtenissen:
- bij nieuwe huurders (het betrekken van een woning);
- bij huurders die de huur hebben opgezegd;
- wanneer een reparatieverzoek is gedaan;
- wanneer groot onderhoud aan iemands woning is uitgevoerd.
In 2021 gaven meer dan 2.400 huurders ons feedback. Zij gaven ons gemiddeld de volgende cijfers:
- een 7,4 voor het betrekken van een woning;
- een 7,5 voor het verlaten van een woning;
- een 7,9 voor reparatieverzoeken;
- een 7,0 voor groot onderhoud.
Het cijfer voor het betrekken van een woning steeg. Dit komt vooral doordat de onderhoudsstaat ten opzichte van vorig jaar verbeterde. De komende jaren blijven we onze woningen duurzamer maken. En voeren we ander groot onderhoud uit. Hiermee hopen we de tevredenheid over de staat van de woning de komende jaren te blijven verhogen.
Bij huurders die de huur opzegden, zien we een kleine daling in de tevredenheid. Dit is het gevolg van onze aangepaste dienstverlening. Dit kwam door de coronamaatregelen en dit is ook het landelijke beeld. Het minst tevreden is de huurder over het ontbreken van een fysieke voorinspectie. De huurder wist hierdoor minder goed hoe hij de woning moest achterlaten. Ook merkten we dat overname van spullen belangrijk is voor huurders die de woning verlieten. Ook overname was door de coronamaatregelen minder goed te regelen.
Ondanks de coronamaatregelen zijn onze huurders grotendeels net zo tevreden als vorig jaar. We zijn trots op iedereen die elke dag zijn best doet voor onze huurders. Samen met onze partners en gemeenten. We blijven kijken naar verbeter- en leerpunten uit de benchmark.
Wat deden we met de feedback van onze klanten?
Dit jaar werkten we met een aangepaste dienstverlening, waarin we opnieuw aanpassingen moesten doen. Door de aangepaste dienstverlening en de drukte die hieruit voortkwam, hebben we minder tijd en aandacht gehad voor de feedback van onze klanten. In 2022 gaan we meer tijd en aandacht besteden aan het analyseren van de feedback. En verbeteren wij aan de hand hiervan onze dienstverlening.
MijnAccolade
MijnAccolade, ons huurdersportaal, is in 2021 verder doorontwikkeld. De mogelijkheden op een rij:
- Mijn persoonlijke gegevens – hier staat een overzicht van persoonlijke gegevens.
- Mijn contracten – hier staan de contractgegevens en kan de huurder de woning opzeggen. Ook kan de huurder hier een woningaanpassing aanvragen en de woningwaardering inzien.
- Huurspecificatie – de huurder kan deze direct downloaden.
- Betalingen – de huurder kan betalingen en nota’s bekijken en de huur online betalen. Ook kan de huurder hier een betalingsregeling treffen.
- Mijn correspondentie – hier staat alle post van en naar ons op een rij.
- Onderhoud – hier maakt de huurder een afspraak voor een reparatie of wijzigt deze afspraak.
- Contactformulier – hier kan de huurder een vraag indienen.
Het aantal MijnAccolade accounts is 6.161. Wij streven naar minimaal 7.000 actieve gebruikers. Kijk hier voor een korte impressie.
FrieslandHuurt
Wij bieden onze beschikbare woningen al een aantal jaren aan via de website FrieslandHuurt.nl. Hierin werkten we samen met Elkien en Wonen Noordwest Friesland. We zijn blij dat in het voorjaar Woonzorg Nederland zich aansloot bij FrieslandHuurt. Zo kunnen woningzoekenden met één inschrijving in een groter woningaanbod zoeken.
Verbeteren dienstverlening
In 2021 is FrieslandHuurt doorontwikkeld. De website verbeteren we steeds met nieuwe functionaliteiten. Zo maken we zoeken naar een woning steeds gebruiksvriendelijker.
Tevredenheidsonderzoek FrieslandHuurt
Eind 2021 plaatsten we op de website www.FrieslandHuurt.nl een tevredenheidsonderzoek. In de vragenlijst vroegen we woningzoekenden naar hun mening over de website van FrieslandHuurt.nl. De vragenlijst werd 443 keer ingevuld en we scoorden een 7,2. Dat is een goed begin! Met de toelichtingen uit de resultaten voerden we meteen enkele verbeteringen door. Zo maakten we bepaalde informatie beter zoekbaar op de site.
Visitatie
In 2021 zijn wij gevisiteerd. Dit laten we elke vier jaar doen. Het visitatierapport geeft een beeld van Accolade over de periode 2017 – 2020. De visitatie is, net als de vorige, uitgevoerd door Pentascope. Hier kozen we voor, omdat Pentascope in de aanpak dialooggesprekken faciliteert tussen onze medewerkers en belanghouders. De commissie bekeek of we doen wat we moeten doen. En of we onze afspraken nakomen.
We herkennen ons in de resultaten van het rapport. De commissie beoordeelt ons maatschappelijk presteren als volgt:
| Presteren naar opgaven en ambities | 7,2 |
| Presteren volgens belanghebbenden | 7,4 |
| Presteren naar vermogen | 6,0 |
| Governance | 6,5 |
De geleverde prestaties doen ons goed. Trots zijn wij op:
- de bevlogenheid en inspiratie die onze medewerkers laten zien;
- het grote sociale hart voor de huisvesting van doelgroepen die het nodig hebben;
- de open houding naar andere partijen;
- de hechte samenwerkingen.
Ook zijn wij trots op de waardering die wij krijgen van onze belanghouders. Wij zien het rapport als een onderbouwde en treffende typering van ons werk en de stappen die zijn gezet. En die nog te nemen zijn.
Waar gaan we mee aan de slag?
We willen het goede van Accolade behouden. Dit zijn onder andere onze cultuur en inspiratie. We willen werken aan de resultaatgerichtheid van onze maatschappelijk te leveren prestaties. De verbeterpunten genoemd door het MT en de RvC willen we met voorrang oppakken:
- We gaan werken aan onze resultaatgerichtheid. We leggen een duidelijke relatie tussen de koers en de gewenste maatschappelijke resultaten. Op deze manier wordt het behalen van onze visie meer meetbaar en zichtbaar.
- We gaan expliciete keuzes maken over onze vermogensinzet en deze transparant maken.
Daarnaast zien we dat onze prestaties op gebied van beschikbaarheid relatief laag scoren. De woningmarkt verandert sterk. En daarmee ook onze opgave. Dit betekent dat we nog duidelijker maken hoe we hiermee omgaan binnen de (on-)mogelijkheden die er zijn.
4. Onze organisatie
Algemeen
Accolade heeft twee organisatiekolommen. Aan elke kolom staat een directeur-bestuurder aan het hoofd.
In 2021 trad Rein Swart terug als directeur-bestuurder bij Accolade. Elze Klinkhammer nam zijn plaats in. De (nieuwe) bestuurders keken samen met het MT en de medewerkers in de loop van het jaar naar de topstructuur van de organisatie. Ze hielden rekening met de volgende kaders:
- De organisatiestructuur volgt de door de RvC uitgewerkte portefeuilleverdeling voor de bestuurders.
- De bestuurders geven leiding aan vier tot zes personen.
- De managers geven leiding aan maximaal dertig mensen.
- Een platte organisatie met voldoende groeipaden.
Met input van het MT en de medewerkers kwam er een nieuw organisatiemodel. Aan het einde van het jaar legde het bestuur een adviesaanvraag voor aan de OR om het huidige organisatiemodel te wijzigen. Bij een positief besluit van de OR brengt dit een wijziging van de topstructuur met zich mee.
Strategisch personeelsplan
In de jaren 2020/2021 gingen we actief aan de slag met het strategisch personeelsplan. We spraken over externe en interne ontwikkelingen en over de toekomst van werk. We brachten het huidige personeelsbestand zowel kwalitatief als kwantitatief in kaart. En daarna gingen we in gesprek met de medewerkers. We spraken met hen over de toekomst van het werk. We ontwikkelden samen met de medewerkers Teamontwikkelplannen.
Nieuwe koers voor het team Digitale Informatievoorziening
Al een aantal jaren zien we dat het werk verandert door digitalisering. Begin 2021 gingen we met het team DIV in gesprek om te kijken wat dit praktisch betekent voor het werk van dit team. De transitie van de afdeling was ook onderwerp van gesprek met de OR. Eind 2021 legden we een adviesaanvraag aan de OR voor om de wijzigingen door te voeren. Gaan de wijzigingen door? Dan betekent dit dat we het werk anders gaan organiseren en minder medewerkers nodig hebben.
Formatie
In deze tabel staat informatie over het aantal medewerkers en fte per 31 december 2021.
| Organisatie | Aantal medewerkers | Aantal fte |
| Accolade | 158 | 139,45 |
| Loopbaaninitiatief | 2 | 1,23 |
| Vereniging Friese Woningcorporaties | 1 | 1 |
| Totaal | 161 | 141,68 |
In 2021 namen we tien nieuwe medewerkers aan. Voor zeventien medewerkers stopte het dienstverband bij Accolade.
Ziekteverzuim
Het verzuimpercentage van Accolade voor 2021 was 3,47 procent. Er waren in 2021 89 nieuwe ziekmeldingen. In totaal zorgde dit voor 1.817 ziektedagen. Het verzuim was het laagst in augustus (3,1%) en het hoogst in november (4,4%). Ook de landelijke cijfers lieten in november een piek zien.
Arbeidsomstandigheden
Corona
Net als in 2020 had ook in 2021 corona een grote impact op de manier waarop we werkten. We hielden ons aan de coronamaatregelen om de besmettingskans bij medewerkers te verkleinen. Denk aan zoveel mogelijk thuis werken, mondkapjes, desinfectiezuilen en afstand houden. Daarnaast pasten we in tijden van strenge lockdown de dienstverlening bij huurders thuis aan. De medewerkers konden gratis zelftesten krijgen van Accolade.
Ook hadden we aandacht voor het in verbinding blijven met elkaar. Bijvoorbeeld door maandelijkse online bijeenkomsten met de directie. Aan het begin van het jaar hadden we een online nieuwjaarsborrel. Medewerkers kregen een pakketje met lekkers thuis. Aan het eind van het jaar organiseerden we een online kerstviering. We leenden bureaustoelen, beeldschermen, toetsenborden en muizen uit aan medewerkers. Zo konden medewerkers thuis een goede werkplek inrichten.
Hybride werken
Samen met de OR gaven we verder vorm aan hybride werken. We keken ook hoe we hier na corona mee om willen gaan. We enquêteerden medewerkers om de behoefte en wensen te peilen.
Medewerkersonderzoek
In 2021 voerden we een medewerkersonderzoek uit onder alle medewerkers van Accolade. Voor dit onderzoek maakten we gebruik van de Werkdruk/PSA-Scan Woningcorporaties van SKB. Deze scan is speciaal voor woningcorporaties. In totaal 81 procent vulde de vragenlijst in. Accolade scoort beter dan het branchegemiddelde op:
- hulpbronnen: afwisseling in het werk, relatie met direct leidinggevende en relatie met collega’s;
- de organisatie: doelmatigheid;
- personeelsbeleid: welzijnsgerichtheid, werk- en rusttijden en toekomstzekerheid;
- gevolgen van werkdruk/werkstress en ongewenste omgangsvormen intern.
Op twee deelonderwerpen scoren we minder goed dan het gemiddelde van de sector. Dat gaat om het werktempo, de werkhoeveelheid en emotionele belasting. Op teamniveau werken medewerkers samen met hun leidinggevende aan het verder verbeteren van de medewerkerstevredenheid.
Vitaliteitsbevorderende maatregelen
Wij stimuleren en helpen medewerkers om vitaal te blijven. In 2021 organiseerden we bijvoorbeeld drie wandelchallenges. We gaven tips tijdens de Week van de Werkstress en stimuleerden deelname aan het thuiswerkrondje van de landelijke Fiets naar je Werk Dag.
Personeelsontwikkeling en opleidingen
Persoonlijk budget en verbindingsgesprek
De wereld om ons heen verandert snel. Of het nu gaat om ontwikkelingen als corona, of om automatisering en digitalisering. Langer moeten doorwerken, een krappere arbeidsmarkt of veranderingen in de manier van samenwerken. In alle gevallen verandert werk. Wij willen graag dat onze medewerkers nu en in de toekomst gezond en productief blijven werken. Want medewerkers zijn de toekomst. Ze zijn erg belangrijk voor het succes van Accolade. Met het persoonlijk budget en het verbindingsgesprek hebben onze medewerkers waardevolle instrumenten in handen voor hun ontwikkeling.
Duurzame inzetbaarheid
In het persoonlijk budget is het individueel loopbaanontwikkelingsbudget uit de cao opgenomen. Dit is bedoeld voor ontwikkeling en duurzame inzetbaarheid. Het doel is om medewerkers zelf de regie te geven over hoe ze duurzaam inzetbaar blijven. Door in jezelf te investeren blijf je fit in je werk. In het verbindingsgesprek bespreekt de medewerker met de leidinggevende hoe de medewerker werkt aan zijn of haar toegevoegde waarde. Dit past bij het bewust werken. Het draagt bij aan duurzame medewerkers en daarmee aan een duurzame organisatie.
Ontwikkeling en inzetbaarheid
We bieden onze medewerkers opleidingen en trainingen aan. Maar ook coachingstrajecten en loopbaangesprekken bij Loopbaaninitiatief. Zelfontplooiing in het werk is belangrijk voor de motivatie en werkvreugde. En voor de binding met Accolade. 92 medewerkers (58,6% van het personeelsbestand) hadden op 31 december 2021 twaalf of meer ontwikkeluren voor 2021. Deze twaalf uren zijn een verplichting vanuit de cao. Dit is minder dan gedacht. Het kan onder andere komen doordat door corona een aantal incompany trainingen niet doorging. In 2022 zetten we in op de volle 100 procent.
Bewust werken
Ook willen we een aantrekkelijke werkgever zijn voor de nieuwe generatie werkzoekenden. Hoe? Door te investeren in een open cultuur en een prettige werksfeer. Door uit te gaan van wensen en voorkeuren van medewerkers. Door ruimte te bieden aan eigen initiatief en eigen oplossingen. Door verantwoordelijkheid en vertrouwen te geven. Door ze aan te moedigen om creatief te zijn en zich verder te ontwikkelen. Dat noemen we bij Accolade 'bewust werken’.
Samenwerking
Op het gebied van HR/personele zaken hebben we een aantal samenwerkingsverbanden in het Noorden van Nederland. Zo is daar Loopbaaninitiatief: een samenwerking van 22 woningcorporaties in Noord-Nederland, gericht op loopbaanontwikkeling. Vanuit Loopbaaninitiatief zijn we aangesloten bij Noorderlink. Noorderlink is een HR-samenwerkingsverband in het Noorden op het gebied van verbinding, ontwikkeling en mobiliteit. Er zijn ruim veertig grote organisaties bij aangesloten. Het aanbod is vergelijkbaar met dat van Loopbaaninitiatief maar dan op grotere schaal.
Samen met andere corporaties hebben we daarnaast het traineeprogramma Talent van het Noorden. Om jonge mensen te behouden voor het Noorden. We hadden goede ervaringen van het traineetraject in 2020 en 2021. Daarom startten we eind 2021 opnieuw een traject. De negen geworven trainees kregen per 1 januari 2022 een twee jaar durend contract bij verschillende woningcorporaties.
Cao/Werkkostenregeling
Cao
Onze medewerkers vallen onder de cao Woondiensten. De cao Woondiensten heeft een minimumkarakter. Er is ruimte voor maatwerk. De werkgever en de ondernemingsraad kunnen op sommige punten afspraken maken over aanvullende arbeidsvoorwaarden.
In februari 2021 bereikten cao-partijen een akkoord over de cao 2021. Eind 2021 startten de cao-partijen met de onderhandelingen voor de cao 2022.
Loonsverhoging
In april ontvingen de medewerkers een eenmalige uitkering van € 550 bruto, naar rato van hun dienstverband. Per 1 juli 2021 ontvingen de medewerkers een structurele loonsverhoging van 2,25 procent.
De afbouwregeling, die in de cao 2017-2018 is afgesproken, geldt ook in 2021. Deze regeling geldt voor de salarisschalen C t/m H en O. Voor medewerkers die op of na 1 augustus 2018 in dienst komen, geldt een lager maximumsalaris. Voor de andere medewerkers geldt een aanpassingsregeling.
Thuiswerkvergoeding en 5 mei
Partijen bereikten overeenstemming over een thuiswerkvergoeding van € 2 per dag.
Ook wordt 5 mei eens in de vijf jaar weer een feestdag. Als eenmalige uitzondering is 5 mei 2021 als feestdag aangewezen.
PAWW-premie
Vanaf 1 februari 2019 betalen werknemers een premie voor de Private Aanvulling van de WW en WGA. De premie voor 2021 is 0,4 procent. Vanaf juli 2019 tot en met december 2022 ontvangen alle medewerkers elke maand een toeslag op het brutosalaris. Deze toeslag is even hoog als de PAWW-premie.
Werkkostenregeling
In de werkkostenregeling zijn alle vergoedingen en verstrekkingen aan medewerkers loon. Een aantal hiervan kan de werkgever opnemen in de vrije ruimte van de werkkostenregeling. Blijven de aangewezen vergoedingen en verstrekkingen binnen deze vrije ruimte? Dan betalen we geen belasting en premies over het betaalde bedrag.
Ook in 2021 kwam de regering nog met verschillende corona-(steun)maatregelen. Zo is ook in 2021 onder andere de vrije ruimte voor de werkkostenregeling aangepast. Over de eerste € 400.000 van de loonsom bedroeg de vrije ruimte 3 procent. Over de rest was de vrije ruimte 1,18 procent van de loonsom. We namen € 92.110 (2020: € 80.840) aan vergoedingen en verstrekkingen in de regeling op. Dit zorgde voor een kleine overschrijding van de vrije ruimte met € 700.
5. Verslag ondernemingsraad
Hoe zag de ondernemingsraad eruit?
In 2021 bestond de OR uit zeven leden. De termijn van de OR liep af. Daarom organiseerden we van 13 tot 15 april verkiezingen. Dit deden we voor het eerst digitaal, vanwege corona. Maar ook omdat we als OR met onze tijd mee willen gaan. Dit beviel uitstekend! Gelukkig waren er voldoende nieuwe aanmeldingen. De nieuwe OR heeft een teambuildingsdag met elkaar gehad in IJmuiden.
Welke onderwerpen behandelde de OR?
De OR behandelde de volgende advies- en instemmingsaanvragen vanuit het bestuur en de RVC:
| Onderwerp | Type | Standpunt OR | Opmerkingen |
| Benoeming directeur-bestuurder Volkshuisvesting & Vastgoed | Adviesrecht | Positief | De OR adviseerde positief over het voorgenomen besluit van de RvC om mevrouw E.B. Klinkhammer als directeur-bestuurder Volkshuisvesting & Vastgoed te benoemen voor de periode van vier jaar (t/m 1 mei 2025). |
| Uitzetten medewerkersonderzoek | Instemmingsrecht | Positief | De OR stemde in met het uitzetten van een medewerkersonderzoek onder alle medewerkers van Accolade. |
| Overgangsregeling thuiswerkvergoeding | Instemmingsrecht | Positief | De OR stemde in met de overgangsregeling thuiswerkvergoeding. Medewerkers ontvangen eerst een internetvergoeding van € 33 en we stappen over naar de cao-regeling als de coronaroutekaart op het niveau ‘zorgelijk’ is uitgekomen. |
| Aanschaf nieuw rittenregistratiesysteem | Instemmingsrecht | Positief | De OR stemde in met de aanschaf van een nieuw rittenregistratiesysteem. |
| Herbenoemen voorzitter RvC, mevrouw M. Breeuwer | Adviesrecht | Positief | De OR adviseerde positief over het voorgenomen besluit van de RvC om mevrouw M. Breeuwer te herbenoemen voor de komende vier jaar. |
Hoe verliep de afstemming met medewerkers?
Ook in 2021 voerde de OR één-op-één gesprekken met medewerkers. Vaak ging het gesprek over corona en thuiswerken. We merkten dat medewerkers de verbinding met Accolade en elkaar missen.
Hoe gingen de overleggen?
De OR vergaderde zeven keer met het bestuur. Daarnaast was er nog regelmatig informeel overleg. Naast de genoemde onderwerpen vanuit de adviesaanvragen spraken we over:
- medewerkersonderzoek
- thuiswerkvergoeding/internetvergoeding
- thuiswerkbeleid/thuiswerkregeling
- de organisatiestructuur
- transitie team DIV
- persoonlijk budget
- ziekteverzuim
- coronamaatregelen
Projectenschouw met RVC
Gelukkig konden we in september, ondanks de coronamaatregelen, de projectenschouw met de RvC organiseren. Het was die dag prachtig weer. De OR en RvC konden met elkaar van gedachten wisselen. De wandeltocht door Franeker met bezichtiging van onder andere het Skoalhûs was dan ook een succes.
6. Financieel gezond blijven
Financiën
Onze belangrijkste doelen staan in onze ondernemingsstrategie. Hierin gaan we onder andere uit van taakstellende doelstellingen. Tegelijk richt het beleid zich op presteren naar vermogen. Daarmee bedoelen we dat er evenwicht is tussen de maatschappelijke en financiële prestaties.
Alle beleidsbeslissingen leiden uiteindelijk tot een financiële uitkomst. Daarom toetsen we deze aan de financiële (meerjaren)-prognose over een periode van tien jaar. Deze prognose herijken we jaarlijks. De ontwikkeling van de variabelen zoals huurinkomsten, inflatie, toekomstige renteontwikkeling en ontwikkeling van de voorraad beoordelen we dan. En passen deze aan als dat nodig is.
In de jaren 2022 - 2026 zijn de te verwachten investeringen in nieuwbouwhuurwoningen € 96 miljoen. We verwachten ongeveer 502 huurwoningen te bouwen. Daarnaast verwachten we ongeveer 198 huurwoningen te verkopen en 6.412 woningen te verduurzamen en/of te verbeteren. We denken hierin te investeren voor € 116 miljoen. We laten 490 huurwoningen slopen.
Weerstandsvermogen
We sturen op een financiële positie met een weerstandsvermogen dat voldoet aan de beoordelingscriteria en de financiële ratio’s van het WSW en de AW. Vanaf 2018 hebben het WSW en AW een beoordelingskader. Zij beoordelen de financiële continuïteit volgens de volgende financiële ratio’s:
- ICR (liquiditeit): maakt helder of de corporatie op korte- en middellange termijn voldoende operationele kasstromen heeft om aan haar renteverplichtingen te voldoen.
- Solvabiliteit (vermogen): geeft inzicht in de eigen vermogenspositie van de corporatie. En houdt hierbij rekening met het maatschappelijk beleid van de corporatie.
- LTV (vermogen): laat zien of de vastgoedportefeuille op lange termijn voor voldoende waarde zorgt ten opzichte van de schuldpositie. De onderliggende kasstromen houden rekening met het maatschappelijk beleid van de corporatie.
- Dekkingsratio (onderpand): beoordeelt in geval van discontinuïteit of de (markt)waarde van het onderpand voldoende is om de schuldpositie af te lossen.
- Onderpandratio (WSW): beoordeelt in geval van discontinuïteit of de marktwaarde van het bij WSW ingezet/gevestigd onderpand voldoende is om de marktwaarde van de door WSW geborgde schuldpositie af te lossen.
Naast deze punten heeft het WSW een norm van 35 jaar bepaald voor de terugverdientijd van de leningen. Deze wordt bepaald door de verhouding van nominale schuld ten opzichte van de operationele kasstroom.
Er zijn twee waardebegrippen die belangrijk zijn. Dat is de marktwaarde in verhuurde staat en de beleidswaarde. De beleidswaarde geeft zicht in hoeverre wij ons vermogen inzetten voor de maatschappelijke opgave. Het verschil tussen marktwaarde en beleidswaarde geeft inzicht in de manier waarop we vermogen toebedelen aan de maatschappelijke bestemming op gebied van beschikbaarheid, betaalbaarheid, kwaliteit en beheer.
Wij waarderen ons vastgoed op de balans op marktwaarde in verhuurde staat, volgens de full-versie methode. De totale marktwaarde van de activa in exploitatie eind 2021 is € 2.638 miljard. Eind 2020 was dit € 2.142 miljard.
Vermogenspositie Accolade op basis van marktwaarde
| 2021 | 2020 | |
| Marktwaarde verhuurde staat | 2,6 miljard | 2,1 miljard |
| Eigen Vermogen | 2,2 miljard | 1,7 miljard |
| Solvabiliteit | 80% | 75% |
| Loan-to-value | 16% | 21% |
Het WSW en de AW gebruiken als integraal toezichtskader de beleidswaarde.
Vermogenspositie Accolade op basis van beleidswaarde
| 2021 | 2020 | |
| Beleidswaarde | 1,3 miljard | 0,9 miljard |
| Eigen vermogen | 0,8 miljard | 0,5 miljard |
| Solvabiliteit | 60% | 45% |
| Loan-to-value | 33% | 47% |
Ontwikkelingen marktwaarde en beleidswaarde
Het jaar 2021 kenmerkte zich door een opnieuw sterk aangetrokken woningmarkt. Dit is een tendens die we al meerdere jaren zien. In zowel de koop- als huurmarkt blijft een toenemende interesse bestaan. Voor de woningen van Accolade zorgde dit voor een stijging van de marktwaarde in verhuurde staat.
De totale waarde van de daeb-portefeuille groeide met € 483 miljoen. Deze heeft nu een waarde van € 2.523 miljoen. Dit gaat om een waardegroei van 23 procent. Deze positieve waardeontwikkeling komt vooral door een verder aangetrokken koopmarkt. De toegenomen vraag en krapte zorgen voor een groei van de zogenoemde leegwaarde van de vastgoedportefeuille. De al jarenlange lage rentestand speelt hierin een belangrijke rol.
Waar de marktwaarde in verhuurde staat inzicht geeft in de waarde voor een belegger, geeft de beleidswaarde aan welke ‘beklemming’ ligt op deze waarde. Als je kijkt naar de sociaal maatschappelijke verantwoordelijkheden die een woningcorporatie heeft.
In de beleidswaarde wordt rekening gehouden met correcties voor betaalbaarheid, beschikbaarheid, kwaliteit en beheer. Achtergrond hiervan is dat een woningcorporatie andere keuzes maakt dan een belegger. Denk bijvoorbeeld aan andere keuzes over onderhoud, beheer en verhuur. Het verschil tussen de marktwaarde in verhuurde staat en de beleidswaarde kun je zien als de maatschappelijke bijdrage die een woningcorporatie doet. Voor ons betekent dit een verschil van € 1.358 miljoen. De marktwaarde in verhuurde staat is namelijk € 2.638 miljoen en de beleidswaarde € 1.280 miljoen.
Het verschil van de marktwaarde in verhuurde staat en de beleidswaarde geven we aan in deze afbeelding. We noemen dit ook wel de ‘waterval’ van marktwaarde naar beleidswaarde.
De beleidswaarde wordt bepaald door op vier punten aanpassingen door te voeren in de uitgangspunten van de bepaling van de marktwaarde. De (lagere) waarde die ontstaat is de beleidswaarde.
- In de bepaling van de beleidswaarde gaan we ervan uit dat de verhuureenheden beschikbaar blijven voor de doelgroep. We gaan er dus van uit dat het bezit niet wordt verkocht. Maar dat we dit blijven verhuren.
- Voor de betaalbaarheid vragen we bij het passend toewijzen een lagere streefhuur dan in de markt mogelijk is.
- In de beleidswaarde houden we rekening met een hogere kwaliteitsstandaard dan de markt. De hogere onderhoudskosten die wij daarvoor inzetten geven een afslag voor kwaliteit.
- Tenslotte is er nog een afslag voor de hogere beheerkosten die wij maken. Door efficiënt te werken proberen we deze kosten zo laag mogelijk te houden.
Als we deze vier correcties verwerken op de marktwaarde, geeft dat een beleidswaarde van € 1.280 miljoen eind 2021.
Jaarresultaat
Het jaar 2021 sloten we af met een positief resultaat.
| Jaarresultaat (bedragen in euro’s) | 2021 | 2020 |
| Nettoresultaat exploitatie vastgoedportefeuille | 46.785.072 | 42.762.651 |
| Nettoresultaat verkocht vastgoed in ontwikkeling | 0 | -10.145 |
| Netto gerealiseerd resultaat verkoop vastgoedportefeuille | 3.596.900 | 1.878.202 |
| Nettoresultaat overige activiteiten | -22.227 | -42.571 |
| Overige activiteiten inclusief organisatiekosten | -8.771.288 | -616.033 |
| Leefbaarheid | 1.268.951 | 1.520.399 |
| Financiële baten en lasten | 12.489.193 | 13.998.220 |
| Belastingen | 1.436.032 | -13.318.838 |
| Deelnemingen | 0 | -30 |
| Genormaliseerd resultaat na belasting | 26.394.281 | 15.219.759 |
| Waardeverandering fva en effecten/derivaten | 3.619.575 | 10.889.246 |
| Waardeverandering vastgoedportefeuille | 480.569.895 | 233.176.249 |
| Jaarresultaat na VPB | 510.583.751 | 237.506.762 |
Het jaarresultaat 2021 is ruim € 510 miljoen. Dit is € 273 miljoen hoger dan het resultaat 2020. Deze sterke stijging komt voor het overgrote deel door de hogere waardestijging van de vastgoedportefeuille. Het genormaliseerde resultaat 2021 na belastingen (€ 26,4 miljoen) is € 11 miljoen hoger. Deze stijging komt vooral door lagere belastingen. Het nettoresultaat uit de vastgoedexploitatie (€ 46,7 miljoen) laat vergeleken met 2020 een grote stijging zien. Deze stijging komt met name door lagere uitgaven voor onderhoud. Een groot deel van het onderhoud is doorgeschoven naar 2022.
Rentabiliteit
De rentabiliteit van het eigen vermogen is het jaarresultaat uitgedrukt in een percentage van het eigen vermogen aan het eind van het boekjaar. De rentabiliteit van het totale vermogen is het totaal van het jaarresultaat en de betaalde en/of verschuldigde rente uitgedrukt in een percentage van het totale vermogen per 31 december van het boekjaar.
| Rentabiliteit | 2021 | 2020 |
| Rentabiliteit eigen vermogen | 23,60% | 14,40% |
| Rentabiliteit vreemd vermogen | 3,30% | 3,30% |
| Rentabiliteit totaal vermogen | 21,30% | 12,70% |
Autoriteit Woningcorporaties (AW)
De AW houdt (extern) toezicht op woningcorporaties. Dit houdt in: het financieel toezicht en het toezicht op de integriteit en de prestaties van de corporaties. Het interne toezicht is in handen van de Raad van Commissarissen.
Externe onafhankelijke accountant
Deloitte Accountants B.V. voert de controle uit op de jaarrekening van Stichting Accolade.
Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW)
Wij zijn deelnemer van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Bij de beoordeling hanteert het WSW de volgende ratio’s:
- interest coverage ratio
- loan-to-value
- solvabiliteit
- terugverdientijd leningen
- dekkingsratio
- onderpandratio
Voor de definities of berekeningen verwijzen we naar het onderdeel Weerstandsvermogen, waar we deze al toelichten. Het WSW en de AW beoordelen ons aan de hand van de diverse ratio’s. En ook op basis van de 24 business risk vragen.
Interest Coverage Ratio (ICR)
Eind 2021 was de ICR 2,6 (2020: 2,4); de norm van het WSW is een ICR van minimaal 1,4.
Solvabiliteitbeleidswaarde
De solvabiliteitbeleidswaarde was eind 2021 60% (2020: 45%). De norm van het WSW is een solvabiliteitbeleidswaarde van minimaal 15%.
LTV-beleidswaarde
De LTV-beleidswaarde per 31 december 2021 was 33% (2020: 47%). De norm van het WSW is een LTV-beleidswaarde van maximaal 85%.
Terugverdientijd leningen
Over 2021 was de terugverdientijd 18 jaar (2020: 22 jaar). De norm van het WSW is een terugverdientijd leningen van maximaal 35 jaar.
Dekkingsratio
De dekkingsratio van Accolade is eind 2021 25% (2020: 35%). De norm van het WSW voor de dekkingsratio is maximaal 70%.
Onderpandratio
De onderpandratio van Accolade is eind 2021 25% (2020: 34%). De norm van het WSW voor de onderpandratio is maximaal 70%.
De ratio’s van Accolade blijven ruim binnen de door het WSW gestelde normen. Dat geeft aan dat dat Accolade een financieel gezonde corporatie is.
In onderstaande tabel staan de ratio’s. Dit is inclusief de verwachte ontwikkeling op basis van de vastgestelde meerjarenbegroting 2022 t/m 2026.
| Ratio | WSW-norm | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 |
| Interest Coverage Ratio | Minimaal 1,4 | 2,6 | 2,4 | 2,4 | 2,6 | 2,5 | 2,5 |
| Solvabiliteit in % (o.b.v. beleidswaarde) | Minimaal 15 | 60 | 50 | 50 | 47 | 45 | 43 |
| Loan-to-value in % (o.b.v. beleidswaarde) | Max 85 | 33 | 42 | 44 | 47 | 49 | 51 |
| Terugverdientijd leningen | Max 35 | 18 | 21 | 23 | 22 | 24 | 26 |
Fiscale positie
Algemeen
Commerciële jaarstukken hebben tot doel verantwoord inzicht te geven over het vermogen en resultaat. De fiscale jaarrekening heeft als doel om tot een grondslag voor belastingheffing te komen.
Vennootschapsbelasting
De komende jaren verwachten we een jaarlijks positief fiscaal resultaat. De verschuldigde vennootschapsverplichting is opgenomen in de meerjarenprognose.
Latenties in 2021
De belastinglatenties worden in de jaarrekening berekend. Dit is volgens de geldende Richtlijnen voor Jaarverslaglegging (richtlijn 242 en 645). We onderscheiden hierin tijdelijke verschillen en permanente verschillen. Er is sprake van een tijdelijk verschil als er op een moment sprake is van een fiscale afwikkeling van het verschil. Permanente verschillen waarderen we niet gescheiden in de jaarrekening. Deze komen alleen tot uiting in de berekening van de vennootschapsbelasting in het resultaat. De belastinglatenties waarderen we tegen de contante waarde.
Samenstelling en omvang vennootschapsbelasting 2021
Het fiscale resultaat voor 2021 ziet er volgt uit:
| Samenstelling fiscaal resultaat | 2021 | 2020 |
| bedragen x € 1.000 | ||
| Resultaat voor belastingen volgens de commerciële jaarrekening | 512.021 | 250.826 |
| Projectresultaat | - | - |
| Terugname ingezette WOZ -daling | - | 30.678 |
| Verkopen | 2.361 | 835 |
| Afschrijvingen | 2.352- | 2.900- |
| Niet gerealiseerde waardeveranderingen | 484.484- | 237.012- |
| Overige waardeveranderingen | 4.160 | 3.836 |
| Overige posten | 1.684- | 845- |
| Saneringsheffing | - | - |
| Herinvesteringsreserve | 6.041- | 2.822- |
| Disagio/rente | 517- | 494- |
| Derivaten | 3.620- | 10.889 |
| 489.124- | 197.835- | |
| Fiscaal resultaat voor beperking rente aftrek | 22.897 | 52.991 |
| Afschrijvingen | 2.891 | 3.286 |
| Terugname ingezette WOZ -daling | - | 30.678- |
| Rentelasten | 14.577 | 14.859 |
| Overige posten | 113 | 371 |
| Vestia lening | 3.982 | |
| Grondslag voor renteaftrek | 40.478 | 40.829 |
| Maximale rente aftrek 30% | 12.143 | 12.249 |
| Werkelijke rentelasten en soortgelijke kosten | 14.690 | 15.230 |
| Beperking rente aftrek (ATAD) | 2.547 | 2.981 |
| Fiscaal resultaat | 25.271 | 55.972 |
| Fiscale verliescompensatie | - | - |
| Belastbaar bedrag | 25.271 | 55.972 |
| Verschuldigde winstbelasting 15% van € 245 (2020: 16,5%) | 37 | 33 |
| Verschuldigde winstbelasting 25% van € 25.444 - € 200 | 6.299 | 13.943 |
| Totaal verschuldigde winstbelasting | 6.336 | 13.976 |
Het wettelijke belastingtarief voor 2020 is 15 % voor de eerste € 245.000. Het is 25 % over het meerdere. De lagere effectieve belastingdruk komt door fiscaal vrijgestelde winstbestanddelen. De effectieve belastingdruk over 2021 is 0,3 % (2020: 5,3 %).
Afhandeling aangiften voorgaande jaren
De Belastingdienst heeft de aangiftes vennootschapsbelasting tot en met 2017 definitief gemaakt. De voorlopige aanslagen over 2018, 2019, 2020 en 2021 zijn ontvangen.
Treasury
Leningen
Uitgangspunt van ons financieringsbeleid is het verkrijgen en behouden van een blijvende toegang tot de kapitaalmarkt. Dit tegen aanvaardbare kosten. Zo waarborgen we onze financiële continuïteit. Om het renterisico over de leningenportefeuille te spreiden, streven we naar een ideale opbouw van onze leningenportefeuille. Een ideale opbouw houdt in dat de rente- en aflossingsverplichtingen door de jaren heen gemiddeld ongeveer gelijk zijn.
Strategisch programma WSW
Eind 2018 startte het WSW een strategisch programma om in de toekomst een voldoende robuust borgingsstelsel te kunnen garanderen. Om het zo mogelijk te blijven maken dat corporaties tegen zo laag mogelijke kosten financierbaar zijn. In 2021 is het grotendeels ingevoerd. De belangrijkste onderdelen zijn een generieke achtervang door de gemeenten (alle gemeenten waarin Accolade actief is hebben deze ondertekend), een obligolening en een jaarlijkse obligoheffing (2021: € 249.467).
Obligolening
De obligolening is een variabele hoofdsomlening van 2,6% van de geborgde leningenportefeuille. Deze wordt niet gestort; het kan bij nood door het WSW worden opgevraagd. Jaarlijks wordt de hoogte van de lening opnieuw vastgesteld. Eind 2021 is de obligolening € 10,3 miljoen.
Vestialening
De corporatie Vestia verkeert al jaren in grote financiële problemen. Nu duidelijk is geworden dat ze het nog niet redden is een structurele oplossing bedacht. Dit in de vorm van een leningruil. Daarnaast wordt de corporatie opgesplitst in drie kleinere lokale corporaties.
Accolade stemde in met de leningruil. Dit betekent dat er een nieuwe lening is afgesloten van € 5,1 miljoen tegen een rente van 0,535%. Deze is geruild tegen een lening van 4,86%. Het extra renteverlies van € € 7,9 miljoen brachten we als volkshuisvestelijke bijdrage ten laste van het resultaat 2021.
In 2021 zijn naast de Vestialening geen nieuwe leningen aangetrokken. Er was geen sprake van externe beleggingen. In de tabel een overzicht van de omvang van de leningenportefeuille.
| Omschrijving | 31/12/21 | 31/12/20 |
| Aantal leningen | 75 | 81 |
| Bedrag van leningen (restschuld) | € 424 miljoen | € 441 miljoen |
| Marktwaarde van de leningen | € 644 miljoen | € 720 miljoen |
| Gemiddelde rentevoet | 3,30% | 3,30% |
Renterisico
Het is belangrijk dat het renterisico gelijkmatig wordt verdeeld over de jaren. Door spreiding van de aflossingsverplichtingen en momenten van renteconversie zijn we minder gevoelig voor toekomstige ongunstige renteontwikkelingen. In deze tabel staat de exposure per jaar.
| 2022 | 2023 | 2024 | 2026 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 |
| 8% | 9% | 5% | 5% | 6% | 4% | 2% | 3% | 3% | 5% |
Derivaten
In het in 2021 geactualiseerde Treasury Statuut is expliciet opgenomen dat Accolade geen gebruik maakt van de mogelijkheden tot het afsluiten van derivaten. In de periode 2008 tot 2013 heeft Accolade zogenaamde basisrenteleningen en extendibles afgesloten. Volgens de beleidsregels behoren deze leningen tot de derivaten. Een deel (€ 146 miljoen) van de totale leningenportefeuille (€ 424 miljoen) bestaat uit deze basisrenteleningen en extendibles. Volgens de beleidsregels moeten we de extendibles elk jaar toetsen op marktwaarde. In de deze tabel vergelijken we de nominale waarde en marktwaarde.
Overzicht van de derivatenportefeuille
| Soort derivaat | Aantal | Nominale waarde | Marktwaarde (31-12-2021) |
| Basisrenteleningen | 17 | € 138 miljoen | n.v.t. |
| Extendibles | 1 | € 8 miljoen | € 6 miljoen |
| Totaal | 18 | € 146 miljoen | € 6 miljoen |
Wij lopen geen direct liquiditeitsrisico vanwege onze derivatenportefeuille. Dit komt omdat er geen bijstortverplichtingen oftewel margin calls met de banken zijn afgesproken. Voor dit type derivaten hoeven we geen liquiditeitsbuffer aan te houden. Er is namelijk geen sprake van een marktverrekening. Wij hebben alleen extendibles en basisrenteleningen in de portefeuille. De marktwaarde voor deze derivaten is negatief. De oorzaak van de negatieve marktwaarde is de lage rentestand. De marktwaarde is, vergeleken met 31 december 2020, gestegen met ongeveer € 1,1 miljoen. Dit bedrag is ten gunste van het resultaat gekomen. De stijging komt, doordat de rente in 2021 is gestegen.
Beleggen
In 2021 zijn tijdelijke liquiditeitsoverschotten tot het bedrag van € 8 miljoen teruggestort op de flexibele roll-over lening. De overige liquiditeitsoverschotten staan op de rekening-courant rekening bij onze huisbankier. De rentevergoeding is 0,00 procent. Over een positief saldo groter dan € 2,5 miljoen zijn we rente verschuldigd op basis van een Euribortarief met een opslag van 25 basispunten.
Huisbankier
Vanaf begin 2012 is de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) de huisbankier. De BNG heeft, per 1 december 2014, een kredietfaciliteit in de rekening-courant verstrekt van € 8 miljoen.
Deelnemingen en verbindingen
Stichting Accolade heeft op 31 december 2021 geen deelnemingen en verbindingen.
Assetmanagement
Ook in 2021 bepaalden we voor ons bezit de marktwaarde in verhuurde staat.
Wat bedoelen we met marktwaarde?
Met de marktwaarde bedoelen we de prijs waartegen onze woningen verhandeld zouden worden in een concurrerende markt. De officiële definitie leest u in de begrippenlijst. Volgens de wet mogen we de marktwaarde op twee manieren bepalen. Wij bepalen de marktwaarde door gebruik te maken van de full versie. Deze versie levert een meer nauwkeurige beoordeling op. Omdat dit aansluit bij de markt waarin de woningen zich bevinden.
Hoe bepalen we de marktwaarde?
Onze taxateur, Colliers Valuations B.V. in Amsterdam, taxeerde ons bezit ook dit jaar. De taxateur heeft al ons vastgoed in de afgelopen jaren al eens getaxeerd. Daarom bestond de waardering uit hertaxaties en markttechnische updates.
Waardestijging
Ons bezit laat een waardestijging in verhuurde staat zien van 22,4 procent vergeleken met 2020. De waarde van de woningen steeg met 22,5 procent in vergelijking met vorig jaar. Het overgrote deel van ons bezit bestaat uit woningen.
Beleidswaarde
De marktwaarde is de waarde van onze woningen door de ogen van een belegger. Wij zijn geen belegger. Wij voeren voor onze woningen een ander beleid dan commerciële partijen. Zo geven wij meer geld uit aan onderhoud. We houden de huren lager. En we houden onze woningen beschikbaar voor onze doelgroep. Daarnaast geven wij ook meer aandacht aan onze huurder en zijn leefomgeving. Dit heeft invloed op de waarde. De marktwaarde aangepast met ons eigen beleid noemen we de beleidswaarde.
Hoe bepalen we de beleidswaarde?
Om de beleidswaarde te bepalen gebruiken we de marktwaarde als basis. Daarbij passen we parameters op vier onderdelen aan. Dit zijn beschikbaarheid, betaalbaarheid, beheer en onderhoud. Wij ponden niet uit zoals een belegger doet, maar houden onze woningen beschikbaar voor onze huurders. Als we de beleidswaarde bepalen, rekenen we niet met markthuren, maar met onze eigen streefhuren.
Het verschil tussen marktwaarde en beleidswaarde geeft inzicht in de volkshuisvestelijke bijdrage die een corporatie levert.
Waarde
De beleidswaarde is 48,5 procent van de marktwaarde. Vergeleken met 2020 steeg de beleidswaarde met 35 procent. De belangrijkste oorzaak hiervan is een grote stijging van de marktwaarde. En ook een dalende disconteringsvoet en verlaagde onderhoudsnorm.
Ontwikkeling niet-daeb portefeuille
In onze niet-daeb-portefeuille zit ons niet-sociale vastgoed. Daaronder vallen dure huurwoningen, grondposities, parkeergelegenheden en commercieel vastgoed.
Portefeuille strategie
Wij gebruiken een marktconforme exploitatiestrategie. Dat betekent dat we gaan voor een optimaal exploitatieresultaat. Dat doen we door marktconforme uitgangspunten te gebruiken. En door huurovereenkomsten te sluiten onder voorwaarden, die passen bij de markt. De niet-daeb-portefeuille levert een positieve bijdrage aan onze daeb-activiteiten.
Governance, Risicomanagement en Compliance
Governance
De Governancecode woningcorporaties laat zien waar wij als corporatiesector voor staan. Het geeft richting aan de manier waarop woningcorporaties hun werk doen. De code kent vijf onderdelen:
- Bestuur en RvC gebruiken normen en waarden die passen bij de maatschappelijke opdracht.
- Bestuur en RvC zijn aanspreekbaar en leggen actief verantwoording af.
- Bestuur en RvC zijn geschikt voor hun taak.
- Bestuur en RvC gaan in gesprek met betrokken partijen.
- Bestuur en RvC beheersen de risico’s verbonden aan hun activiteiten.
Zowel de RvC als het bestuur staan achter de code. We nemen dit als uitgangspunt voor hoe we te werk gaan. Wij voldoen aan de governancecode. Daarnaast zijn wij lid van brancheorganisatie Aedes en houden ons aan de Aedes Code.
Begin 2021 keken we aan de hand van de checklist van de VTW en Aedes of wij voldoen aan alle bepalingen uit de governancecode. De checklist is besproken met de voorzitter van de RvC en met het bestuur. Hiermee is nog meer bewustzijn over de Governancecode ontstaan. Aandachtspunten voor het nog verder verbeteren van de naleving van de code zijn duidelijk geworden. Dit zijn:
- Bestuur en RvC hebben een visie op besturen en toezicht houden.
- Opstellen van een toetsingskader voor de RvC.
- Bestuur en RvC hebben een visie op opdrachtgeverschap en het beleid van aanbestedingen.
De aandachtspunten pakten we op in 2021 en werken we verder uit in 2022. Naast deze verbeterpunten actualiseerden we in 2021 drie beleidsdocumenten. Deze zijn door het bestuur vastgesteld en door de RvC goedgekeurd. Dit zijn het Reglement Financieel Beleid en Beheer, het Treasurystatuut en het Investeringsstatuut.
De Raad van Commissarissen houdt intern toezicht op de organisatie. In het hoofdstuk Verslag van de RvC is daar meer over te lezen.
Risicomanagement
We stelden in 2021 het Risicomanagementbeleid vast. Onderdeel van dit beleid is de risicobereidheid. De risicobereidheid geeft de mate aan waarin we risico’s willen lopen of accepteren bij het realiseren van onze doelstellingen. Dit heeft aan de ene kant te maken met de soorten risico’s en aan de andere kant met de grootte van de risico’s. Wij kiezen voor een defensieve opstelling in de risicobereidheid. We streven ernaar risico’s te beperken. Maar ook kansen te benutten die zich voordoen.
We voerden opnieuw een inventarisatie van de risico’s uit. De mogelijke risico’s zijn gescoord op basis van kans maal impact. Hier kwam een ranglijst uit. De meest belangrijke strategische risico’s zijn:
1. Relatie met de overheid
De relatie tussen de corporaties en de overheid is onder andere een financiële relatie. Zo betalen we diverse belastingen, zoals de verhuurderheffing en de vennootschapsbelasting. Verder zijn er vanuit de overheid verschillende wetten en regels waar we ons aan houden. Zoals het huurbeleid, de huurtoeslag en toewijzingsbeleid. De landelijke politiek heeft dus flinke invloed op hoe wij ons werk kunnen doen. En hoe we onze strategie bepalen.
Hoe spelen we in op de bepalingen vanuit de overheid?
We volgen de politieke ontwikkelingen op de voet. En ook onze financiële positie houden we steeds in de gaten. Dit leidde in 2021 tot een meerjarenbegroting die voldoet aan onze interne en externe financiële kaders. Hierin hielden we nog geen rekening met de effecten van de verhuurderheffing, de tariefsverlaging in 2022 en het afschaffen van de heffing in 2023.
2. Informatiebeveiliging
De opmars van de digitalisering en het gebruik van nieuwe technologieën brengt cyber- en privacyrisico’s met zich mee. Een strengere wetgeving leidt ertoe dat steeds meer bewustwording bij de medewerkers nodig is.
Wat deden we aan informatiebeveiliging?
Binnen Accolade besteedt het team Privacy Informatiebeveiliging, ondersteund door HRM, regelmatig aandacht aan informatiebeveiliging. Er is een sterke controle en bescherming van gegevensverwerking en opslag van persoonsgegevens nodig. Met hulp van externe expertise wapenen we ons tegen dreigingen van buitenaf. We hadden ook extra aandacht voor de autorisatiematrix in ons nieuwe ERP-pakket. Hierbij keken we goed naar de functierollen van de medewerkers. En de rechten die daarbij passen in het pakket.
3. Leefbaarheid
Leefbaarheid is een belangrijk thema voor ons. We vroegen van medewerkers die betrokken zijn bij de leefbaarheid van onze wijken en buurten extra inzet. Omdat wet- en regelgeving verandert, maar ook omdat het ongewenst huurdersgedrag sterk toeneemt. Daarnaast heeft corona negatieve invloed op de leefbaarheid.
Wat deden we aan leefbaarheid?
We stimuleren de zelfregie van de bewoners voor hun omgeving. Waar het nodig is passen we maatwerk toe. Daarbij zoeken we de verbinding met onze partners in het werkgebied.
We startten met de ontwikkeling van een leefbaarheidsmonitor. We maken hierbij gebruik van ervaringen die op andere plekken in Nederland zijn opgedaan. In 2022 zetten we dit actief in. Zo krijgen we een nog beter beeld van de leefbaarheid op wijkniveau. Met deze inzichten stellen we daarna een beleid op.
4. Demografische ontwikkelingen
De samenstelling van de bevolking en de grootte van de huishoudens veranderen. Op dit moment neemt de directe vraagdruk naar woningen toe. Op de langere termijn verwachten we een lichte krimp. Daarnaast hebben we te maken met vergrijzing. Dit heeft allemaal gevolgen voor de typen en aantallen woningen die we in de toekomst willen bouwen.
Hoe gaan we om met de demografische ontwikkelingen?
Extra woningen kunnen we alleen bouwen, in overleg met gemeenten. Omdat zij locaties beschikbaar moeten stellen. Wij voeren daarbij een actief beleid richting gemeenten. Dit is een langdurig proces. In 2021 leidde dit nog niet tot concrete afspraken voor nieuwe bouwlocaties. In 2022 is er wel zicht op meer bouwgrond.
Om de vraagdruk te kunnen verlagen pasten we ons verkoopbeleid aan. De komende jaren verkopen we 75 procent minder woningen ten opzichte van voorgaande jaren. Hiermee houden we per jaar vijftig woningen extra beschikbaar om te verhuren.
5. Duurzaam (financieel) businessmodel
Woningcorporaties staan voor grote opgaven. De meest belangrijke uitdaging is het verduurzamen van onze woningen. Ons doel is dat alle woningen in 2050 CO2-neutraal zijn. Dit vraagt veel van de organisatie. Zowel menskracht als financiële middelen. Daarnaast willen we de woonlasten (huur + energie) betaalbaar houden. Niet alleen nu, maar ook voor de volgende generaties.
Hoe spelen we in op de financiële toekomst?
Elk jaar maken we een begroting voor de periode van tien jaar. Als we nu ingrijpende keuzes maken is het wenselijk een financiële doorkijk te maken richting 2050. In 2022 hebben we het basisscenario klaar met de richting van de financiële koers richting 2050.
Compliance
Het blijvend voldoen aan wet- en regelgeving is voor ons erg belangrijk. In 2021 was het aantal wijzigingen klein. In het najaar kwam een update van de Woningwet. Daarin staan wijzigingen met ingang van 1 januari 2022 gepresenteerd. Het complianceteam beoordeelde de effecten op de bedrijfsvoering. Waar nodig bereidden ze de implementatie voor.
7. Verslag Raad van Commissarissen
Hoe ziet de RvC eruit?
De Raad van Commissarissen van Accolade bestaat uit vijf leden. Per 1 januari 2021 bestond de RvC uit de volgende personen:
- mevrouw M. Breeuwer, voorzitter RvC en lid remuneratiecommissie;
- de heer S. Gaastra, voorzitter Commissie Maatschappelijk Presteren;
- de heer A. Gijsbers, vicevoorzitter RvC en lid auditcommissie;
- mevrouw A. Snapper-Valkman, voorzitter auditcommissie;
- de heer A.W. Siebenga, voorzitter remuneratiecommissie en lid Commissie Maatschappelijk Presteren.
| Leden RvC | Geboorte- jaar | (her) benoemd in | Zittings- periode t/m | Commissie lidmaatschap | Hoofd- en nevenfunctie |
| Mevrouw M. P. C. Breeuwer | 1963 | 2021 | 9/10/2025 (einde termijn) |
Voorzitter RvC en lid remuneratie-commissie | Advocaat bedrijfskundige, directeur-eigenaar MPC Advocatuur BV en @juste B.V. legal contractmanagement. Nevenfuncties: Lid RvT stichting Amaryllis, lid werkveld adviescommissie bedrijfskunde Hanzehogeschool Groningen |
| de heer S.J.C. Gaastra (op voordracht van HO-STESS) | 1961 | 2018 | 24/4/2022 (herbenoembaar) | Voorzitter commissie maatschappelijk presteren | Consulent Woonbond. Nevenfuncties: lid Huurcommissie, gastdocent Avicenna (VTW-academie), bestuurslid gebiedsfonds Stadskanaal (fondsbeheer) ), voorzitter Hunzecommissie (onbezoldigd) |
| de heer A.H.M. Gijsbers | 1965 | 2018 | 24-04-2022 (herbenoembaar) | Vicevoorzitter en lid auditcommissie | Architect, bouwkundig ingenieur; Directeur-bestuurder VAN AKEN Concepts, Architecture & Engineering BV; Directeur-eigenaar MMT Holding BV & MMT Projecten BV |
| Mevrouw A.R. Snapper | 1977 | 2019 | 28-02-2023 (herbenoembaar) | Voorzitter auditcommissie | CFO NOP Agrowind. Nevenfuncties: Lid Raad van Commissarissen Regionaal Netbeheerder N.V. Rendo; Raad van Advies MAC, Faculteit Economics & Business, University of Groningen |
| De heer A.W. Siebenga (op voordracht van de Bewonersraad) | 1963 | 2019 | 18-06-2023 (herbenoembaar) | Voorzitter remuneratiecommissie, lid commissie maatschappelijk presteren | Kwartiermaker Us Koöperaasje; Lid Friese Energie Alliantie; Eigenaar SlimWerk |
In 2021 vergaderde de RvC vijf keer met de RvB. Daarnaast was er een heidag met het bestuur (RvB). En er zijn vijf themabijeenkomsten geweest. De RvB en RvC bepalen in overleg de onderwerpen hiervoor. Tijdens een themabijeenkomst kan men:
- praten over de actualiteit en/of de vragen van de toekomst;
- een onderwerp verder uitdiepen;
- sparren over een bepaald onderwerp;
- een dilemma van de RvB voorleggen aan de RvC.
Ook in 2021 zijn de themabijeenkomsten voor de RvC van toegevoegde waarde geweest.
De volgende onderwerpen bespraken de RvB en RvC met elkaar:
- leningruil Vestia
- leefbaarheid
- prestatieafspraken
- evaluatie Resultaat Gericht Samenwerken
- visie op toezicht
- duurzaamheid
- risicomanagement
- meerjarenbegroting
In september was de jaarlijkse projectenschouw. Hier ontmoetten de RvC, RvB en OR elkaar. Samen bezochten ze nieuwbouw- en renovatieprojecten in Franeker.
Goedkeuringen
De RvC gaf in de vergaderingen goedkeuring aan:
- beloning van RvC en RvB 2021;
- benoeming mevr. E. Klinkhammer als directeur-bestuurder Volkshuisvesting en Vastgoed;
- investeringsstatuut;
- visitatie Accolade door bureau Pentascope;
- treasury jaarplan en treasury statuut 2021;
- voorstel aanpassing reglement Financieel Beleid & Beheer;
- biedingen aan de gemeenten (prestatieafspraken 2022);
- bestuursverslag Accolade 2020, inclusief jaarrekening;
- leningruil Vestia;
- realisatiebesluit Geelgorsstraat;
- herbenoeming mevr. Breeuwer als voorzitter RvC;
- volmacht aan het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW);
- initiatiefbesluiten (Scharcamp/De Finne te Joure, Azaleastraat Heerenveen, Geraniumstraat Heerenveen);
- aangepaste procuratieregeling oktober 2021;
- meerjarenbegroting 2022-2031;
- treasury jaarplan 2022;
- auditplan 2021;
- voorgenomen besluit herbenoeming A. Gijsbers en S. Gaastra.
Auditcommissie
De auditcommissie kwam in 2021 vijf keer bij elkaar. Ze bespraken de rapportages en de verklaringen van de onafhankelijke accountant. Daarnaast besprak de commissie de volgende onderwerpen:
- management letter 2020;
- treasury jaarplan 2021 en 2022;
- treasurystatuut 2021;
- treasuryrapportage 2021;
- aanpassing reglement financieel beleid en beheer;
- leningruil Vestia;
- voortgang ICT-project Tobias;
- risicomanagement en beleid (inclusief verslag interne controles);
- governance, risicomanagement en compliance;
- IT-beveiliging en dataprotectie;
- managementrapportages;
- uitkomsten interne audit persoonlijk budget;
- projectenrapportages;
- realisatiebesluit Geelgorsstraat, Van Cuykstraat Heerenveen;
- jaarrekening 2020 en accountantsverslag;
- evaluatie accountant;
- evaluatie opgeleverde projecten 2018 t/m 2020;
- kadernotitie begroting 2022-2031;
- auditplan 2021;
- initiatiefbesluiten (Scharcamp/De Finne te Joure, Azaleastraat Heerenveen, Geraniumstraat Heerenveen, Stationsweg Drachten);
- opvolging actiepunten bevindingen Deloitte interimcontrole 2020;
- aangepaste procuratieregeling oktober 2021;
- overzicht lopende contracten met leveranciers;
- de meerjarenbegroting 2022-2031.
Commissie Maatschappelijk Presteren
De commissie Maatschappelijk Presteren kwam in 2021 vier keer bij elkaar. Ook organiseerden ze een themabijeenkomst. Tijdens deze bijeenkomst gingen Wethouder Jelle Zoetendal en wijk-GGD’er Harold Brouwer uit Heerenveen met de RvC in gesprek. Ze spraken over sociale problematiek.
Onderwerpen die de commissie verder besprak:
- duurzaamheidsresultaat Aedes Benchmark en de verduurzaming door Accolade;
Corporaties met meer dan 5.000 verhuureenheden in Friesland, Groningen en Drenthe zijn geanalyseerd. Hieruit blijkt dat we op een tweede plek staan als het gaat om de CO2uitstoot. We zien dat we sneller reduceren dan gemiddeld. We haalden bijna 6 procent reductie in een jaar. Het landelijk gemiddelde is 4 procent. De gemiddelde reductie in Friesland is bijna 1,5 procent. - actieprogramma Wonen;
Iedereen in Nederland moet in een huis kunnen wonen dat bij hem of haar past. Jong of oud, alleenstaand of samenwonend, autochtoon of nieuwkomer. Wonen is voor iedereen een basis in zijn of haar leven. Het actieprogramma benadrukt de urgentie om meer woningen te bouwen. - evaluatie van de prestatieafspraken van 2020. Onderwerpen zijn:
- instrumentenkoffer betaalbaarheid;
- beschikbaarheid van locaties voor nieuwe woningen;
- verduurzaming en de warmtevisie en wonen & zorg;
- 'Langer thuis' voor ouderen;
- 'Weer thuis' voor mensen uit de beschermde woonvorm en maatschappelijke opvang.
- maatschappelijk vastgoed;
- inzet van een leefbaarheidsmonitor;
- biedingen en prestatieafspraken met gemeenten en huurdersverenigingen 2022;
Het ging over de woonvisie, het bod als investeringsagenda, het proces rond de biedingen en de toetsing ervan door de RvC. - cijfers over vraagdruk;
- Accolade heeft het initiatief genomen om Frieslandbreed bij de corporaties dezelfde definitie over cijfers van vraagdruk te krijgen onder de paraplu van de Verenging van Friese Woningcorporaties (VFW);
- energiearmoede;
- besteding van vrijkomende middelen na opheffen verhuurderheffing.
Remuneratiecommissie
De remuneratiecommissie sprak het bestuur twee keer. Halverwege 2021 was er met de heer De Roos een voortgangsgesprek over de doelen van dat jaar. Gezien het nog maar korte dienstverband van mevrouw Klinkhammer keken ze vooral vooruit. Aan het eind van 2021 blikte de remuneratiecommissie met het bestuur terug op de doelen en op het functioneren. Daarbij spraken ze ook over de opleidingsdoelen van 2021 en 2022. Daarnaast sprak de remuneratiecommissie extra met de heer De Roos toen zijn eerste jaar er bijna op zat. Ook hadden ze met beide bestuurders in het eerste jaar extra kennismakingsgesprekken. Dit gebeurde vijf keer in wisselende koppels van twee RvC-leden en de bestuurder. Tijdens het gesprek was er geen strakke agenda. Het gesprek was bedoeld om elkaar beter te leren kennen. En om te praten over de uitdagingen waar Accolade voor staat.
Uitoefenen toezichtstaak
In 2021 namen we afscheid van de heer Swart als bestuurder van Accolade. De heer Swart bereikte zijn pensioengerechtigde leeftijd. Ondanks corona is het gelukt om hem een mooi afscheid te geven. De RvC is de heer Swart dankbaar voor het op de kaart zetten van Accolade als initiatiefrijke corporatie met een warm sociaal hart. In mei startte zijn opvolgster: mevrouw Klinkhammer. Ze werkte hiervoor bij Rijkswaterstaat. Zij vormt nu samen met de heer De Roos het bestuur van Accolade.
Invulling bestuur
Met de benoeming van mevrouw Klinkhammer als bestuurder Volkshuisvesting en Vastgoed is het tweehoofdig bestuur van Accolade nu helemaal ingevuld.
Wijze van toezicht
In 2021 was er elke maand een informeel overleg tussen de voorzitter van de RvC en de voorzitter van de RvB. Daarnaast verzamelde de RvC in 2021 actief informatie en kennis binnen en buiten Accolade. Op onafhankelijke wijze voerde de RvC de taak uit. Onder andere via rapportages en documenten. Alle informatie is volgens het reglement Raad van Commissarissen beschikbaar gemaakt. Deze documenten stonden op de agenda voor de vergaderingen van de RvC. De RvC voelt zich door de RvB uitgenodigd om samen na te denken en gedachten van de RvB aan te scherpen. De RvC gaf opdracht aan Deloitte om het bestuursverslag en de jaarrekening 2021 te controleren. De RvC nam kennis van de verklaringen en rapportages.
Evaluatie accountant
In 2020 startte Deloitte als nieuwe accountant. In 2021 evalueerden we kort. Uitkomst is dat wij tevreden zijn over het proces rondom Managementletter en de jaarrekening. We waarderen de flexibiliteit van Deloitte. Als verbeterpunt noemden we de behoefte aan meer inhoudelijke verdieping en specifiekere analyse over de interimcontrole. Dit bespraken we met de accountant.
Zelfevaluatie
De RvC wil dat de zelfevaluatie live is. Vanwege de coronamaatregelen stelden we de zelfevaluatie in december 2020 uit naar juni 2021. De evaluatie besloeg dus nu 1,5 jaar. Om die reden kozen we voor begeleiding van buitenaf. De volgende onderwerpen zijn besproken:
- de rol van de RvC als werkgever/toezichthouder, maar met name als adviseur/sparringpartner;
- individuele rollen en taakverdeling binnen de RvC en de commissies;
- onderlinge dynamiek in vergaderingen voor en na overleggen en commissies;
Uit de zelfevaluatie kwamen een aantal werkafspraken en doelen voor de RvC voor 2021. We spraken onder andere af dat RvC en RvB een nieuwe visie op bestuur en toezicht maken. Ook is er twee keer per maand een informele afstemming.
Contacten met belanghouders
De RvC overlegt met verschillende belanghouders van Accolade. Dit gebeurt op zowel formele momenten als informele.
De RvC vergaderde met HO-STESS. In dit overleg spraken RvC en HO-STESS over de besteding van het geld als de verhuurderheffing eventueel wegvalt. Ook spraken ze in een vervolggesprek over het rapport Opgaven en Middelen. De vraag bij HO-STESS leeft hoe de duurzame ambities financieel gezien waargemaakt kunnen worden. In het overleg tussen de RvC en het Overlegpodium spraken de partijen over nieuwe doelgroepen. En over de manier waarop de RvC aankijkt tegen een huurdersvereniging en hoe deze gefaciliteerd kan worden.
In september 2021 heeft de RvC één keer een informeel overleg gehad met de OR. Daarna lunchten ze samen met de RvB. Verder bezochten ze een aantal projecten in Franeker. Dit waren de nieuwbouw aan de Marten Oostwoudstraat en de renovatie van het Skoalhûs.
In 2021 sprak een delegatie van de RvC met de Autoriteit Woningcorporaties. Dit is een jaarlijks overleg om bij te praten over toezicht in brede zin. Besproken onderwerpen zijn risicomanagement, datakwaliteit en de dynamiek tussen RvC en bestuur en tussen het nieuwe bestuur onderling.
Permanente Educatie
De leden van de RvC en RvB moeten vanuit hun functie voldoen aan de eisen van Permanente Educatie. Permanente educatie is belangrijk om kennis van de RvC en het bestuur op niveau te houden. In 2021 staat het aantal verplichte PE-punten voor RvC-leden op minimaal vijf PE-punten per jaar. Een overzicht van de PE-punten in 2021 ziet u hieronder.
| Naam RvC-lid | behaalde PE-punten |
| Mevrouw M. Breeuwer | 34,5 |
| De heer S. Gaastra | 7 |
| De heer A. Gijsbers | 10 |
| Mevrouw A. Snapper | 5 |
| De heer A.W. Siebenga | 14 |
Voor de bestuurders van woningcorporaties geldt dat zij in drie jaar tijd minimaal 108 PE-punten moeten halen. Voor 2019, 2020 en 2021 haalden de bestuurders van Accolade het volgende aantal punten.
| Naam bestuurder | Aantal PE-punten* over 2019-2021 | |
| mevrouw E. Klinkhammer | 32 | |
| de heer F. de Roos | 62 |
Bezoldiging RvC en RvB
Het bestuur van Accolade bestond op 31 december 2021 uit mevrouw E. Klinkhammer en de heer F. de Roos. Mevrouw Klinkhammer is per 1 mei 2021 benoemd voor een periode van vier jaar. De heer De Roos is per 1 oktober 2020 benoemd voor een periode van vier jaar. Het dienstverband van de heer Swart als bestuurder stopte op 31 augustus 2021.
Vanaf 1 januari 2013 geldt de Wet Normering Topinkomens. Voor 2021 is de maximale beloning voor topfunctionarissen woningcorporaties € 209.000. Vanaf 1 januari 2014 geldt een klasse-indeling. Deze hangt af van de grootte van de corporatie en de omgeving waarin de corporatie werkt. Accolade valt in klasse G. Voor deze klasse is de WNT-norm voor 2021 € 197.000.
De bezoldiging van de bestuurders staat voor salaris en WG-deel pensioenbijdrage vast op 85 procent van deze norm. De bezoldiging van de heer Swart in 2021 is gebaseerd op de WNT-normen voor 2021. Voor de bezoldiging van de heer De Roos en mevrouw Klinkhammer is uitgegaan van de WNT-normen voor 2020 gezien hun eerste benoemingsjaar. Op de helft van 2021 is de bezoldiging van de heer de Roos bijgesteld naar de norm voor 2021. De beloning van de bestuurders ligt daarmee onder de WNT-norm.
Voor de leden en de voorzitter van de RvC geldt in de WNT een maximale beloning per kalenderjaar van tien procent en vijftien procent van de maximale bezoldiging die geldt voor het bestuur van Accolade. De VTW stelt voor de beloning van de leden en voorzitter van de RvC een lagere norm vast. Accolade houdt hieraan vast. De maximale beloning van de leden en voorzitter is respectievelijk maximaal € 15.200 en € 22.750.
Beoordeling en bezoldiging
De RvC is tevreden over de prestaties die Accolade in 2021 leverde. Over het geheel genomen, rekening houdend met corona en de bestuurswisselingen, zijn de gestelde doelstellingen door het bestuur behaald. Het vaststellen van de beloning voor het bestuur voor 2022 vindt plaats in maart 2022.
Tenslotte
Ook 2021 was een jaar met corona. De RvC heeft groot respect voor Accolade, haar bestuur en medewerkers. Voor haar enorme inzet voor al haar huurders. Iedereen is inmiddels gewend aan thuiswerken, digitale vergaderingen en bijeenkomsten. En ook de term opschalen en afschalen is ons niet vreemd. Toch blijft het gemis van direct sociaal contact aanwezig. Zowel tussen medewerkers onderling, als tussen de medewerkers, bestuur en huurders.
Accolade heeft dankzij de inzet van al haar medewerkers haar doelstellingen voor 2021 gehaald. De invoering van Tobias is in 2021 afgewikkeld. Het risicomanagement is daadkrachtig opgepakt. Dit leidde tot een risico-inventarisatie en een risicomanagementbeleid. Daarnaast is door het nieuwe bestuur het strategisch personeelsbeleid opgepakt om op de toekomst voorbereid te blijven. Het bestuur doet dit in goed overleg en afstemming met het managementteam, haar medewerkers en de ondernemingsraad. Daarnaast is dit strategisch personeelsbeleid met regelmaat op de agenda van de RvC gekomen. Een toekomst die van Accolade innovatie en flexibiliteit vraagt, gezien de markt waarin ze werkt.
De regeldruk vanuit de overheid blijft. Dat geldt ook voor de financiële afdrachten aan het Rijk. Accolade zette zich met het VFW in voor afschaffing van de verhuurderheffing. Het nieuwe kabinet is bereid om deze heffing af te schaffen. Zo krijgen woningcorporaties meer financiële ruimte om in te zetten op duurzame en extra woningbouw.
Het probleem van te weinig sociale woningbouw was al nijpend, maar wordt steeds nijpender. Dit is de uitdaging voor de komende jaren voor Accolade. Zorgen voor extra sociale woningbouw, al dan niet in combinatie met woningbouw voor het middensegment. Beschikbare grond, beschikbare grondstoffen en mensen zijn daarbij de grootste risicofactoren. Samenwerking met al onze belanghouders en collega-woningcorporaties is en blijft daarbij erg belangrijk. Dat geldt ook voor de RGS-samenwerking met bouwbedrijven. Kostenefficiency, verduurzaming en innovaties zoals circulair bouwen, zijn in deze samenwerking van groot belang.
Als RvC is het een druk jaar geweest als werkgever van de Raad van Bestuur. Het is gelukt een goede nieuwe bestuurder aan te trekken. Samen met een afvaardiging van de Ondernemingsraad en de huurdersverenigingen.
Accolade blijft zich voor haar huurders en doelgroepen inzetten voor voldoende beschikbare en betaalbare duurzame woningen.
Miryam Breeuwer
Voorzitter Raad van Commissarissen
8. Verklaring RvB en RvC
Verklaring Raad van Commissarissen
De leden van de Raad van Commissarissen van Accolade verklaren kennis te hebben genomen van de jaarstukken, de daarin opgenomen jaarrekening over 2021 en daarbij door de onafhankelijke accountant afgegeven goedkeurende verklaring.
De Raad van Commissarissen heeft goedkeuring verleend aan de jaarstukken inclusief de jaarrekening 2021 en decharge verleend aan het bestuur.
Namens de Raad van Commissarissen,
Mevrouw M. P. C. Breeuwer
Voorzitter
Heerenveen, 27 juni 2022
Verklaring bestuur
Bestemming resultaat
De Raad van Bestuur besluit het positieve resultaat na belastingen van € € 510.583.751 ten gunste van het eigen vermogen te brengen van Accolade.
Bestemming middelen
De Raad van Bestuur van de Stichting Accolade, op grond van artikel 30 van de statuten van de Stichting belast met de Bestuurlijk bevoegdheden, verklaart dat alle uitgaven in het verslagjaar 2021 zijn besteed in het belang van de volkshuisvesting.
De heer F. de Roos en mevrouw E. Klinkhammer
Raad van Bestuur
Heerenveen, 17 mei 2022